Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/19377 K.2015/11011

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacı-davalı ... ve ... ...'nın tutunduğu ve Hazine'nin taraf olmadığı tescil ilamı ile oluşan 26.9.1953 tarih ve 72 sıra numaralı tapu kaydının tescil krokisi ile davalı-davacı ... ile davacı-davalı ... ve ... ...'ın akti halefi ... ... arasında görülen Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.5.1989 tarih ve 1984/199-1989/105 sayılı kararına esas krokinin yöntemince yerine uygulanmadığı açıklanarak yeniden keşif yapılmak suretiyle kayıtlara esas kroki ve haritaların zemine uygulanması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda. Davacı ...'in 242 ada 10 parsel sayılı taşınmaza yönelik ...

Belediye Başkanlığı ve ... aleyhine açmış olduğu davanın kabulüne, davaya konu 242 ada 1, 2, 3, 4, 5 ve 243 ada 1, 2, 3, 4, 5, 13, 14, 15, 16 ve 17 nolu parsellere yönelik açmış olduğu karşı davanın reddine, Davacılar ... ... ve ... ...'ın çekişmeli 242 ada 1, 2, 3, 5 ve 243 ada 1, 2, 3, 4, 5, 13, 14, 15, 16 ve 17 nolu parsellere yönelik davalılar ... ve ... aleyhine açtıkları davanın kabulüne, 242 ada 1, 2, 3, 4 ve 243 ada 1, 2, 3, 4, 5, 13, 14, 15, 16,17 sayılı parsellerin ayrı ayrı 3'er pay kabul edilerek 2 payının ... oğlu ... ... adına 1 payının ... oğlu ... ... adına,

242 ada 5 sayılı parselin 2 pay kabul edilerek 1 payının ... oğlu ... ... adına, 1 payının Kahraman oğlu ... ... adına, 242 ada 10 parsel sayılı taşınmaz toplam 64 pay kabul edilerek, 32 payın ... ve dosya içerisinde bulunan ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 1996/42 Esas, 1996/46 Karar sayılı veraset ilamı uyarınca davacı ... vefat ettiğinden 8 payın sağ eşi ... ve 3'er payın sağ çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... adlarına tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Hükmü temyiz eden davalı Hazine vekili tarafından dava konusu 242 ada 1, 2, 3, 4 ve 5, 243 ada 1, 2, 3, 4, 5, 13, 14, 15, 16 ve 17 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazları sunulmuş ise de, mahkemece yapılan uygulamaya ve dosya kapsamına göre bu taşınmazların ... tarafından Hazine ve Belediye aleyhine açılan ve aktarılan tescil davasının konusu olmadığı, Hazine'nin bu parseller yönünden taraf sıfatı olmadığından temyiz isteminin REDDİNE,

2- Hazine'nin 242 ada 10 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki temyiz itirazlarına gelince.

Mahkemece taşınmazın davacılar ... ve ... ...'ın dayandığı 26.09.1953 tarih ve 72 sıra numaralı tapu kaydının kapsamı dışında kaldığı, davacı ...'in Hazine ve Belediye aleyhine açtığı tescil davasına konu olduğu ve davacı ... ve müşterekleri yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile edinme koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı karar verilmiş ise yapılan araştırma, uygulama ve inceleme hüküm için yeterli olmadığı gibi bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.5.1989 tarih ve 1984/199-1989/105 sayılı ilamının kapsamı dışında kalan bölümlerin zilyetlik hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğine değinilmiş, mahkemece yapılan uygulma ile taşınmazın anılan kararda (C) bölümü olarak gösterilen yerin dışında kaldığı tespit edildiği halde, usulüne uygun zilyetlik araştırması yapılmadığı gibi taşınmazın komşusunda mera parseli bulunduğu halde mera araştırması da yapılmamıştır.

Mahkemece yapılan uygulama sonucunda çekişmeli taşınmazın kuzeyinde davaya konu diğer taşınmazları kapsadığı anlaşılan davacılar ... ve ... ...'ın dayandığı 26.09.1953 tarih ve 72 sıra numaralı tapu kaydının güney hududu birleşen dosya davacısı ...'in babası "... tarlası" okumakta ise de tapu kaydının dayanağı tescil ilamına Hazine taraf olmadığından bu tapu kaydı Hazine'yi bağlamayacaktır.

Yine ... ... ile davacı ... arasında görülen men'i müdahale davasında Hazine taraf durumunda bulunmadığından davacı ... yararına bulunan hüküm kısmı Hazine aleyhine yorumlanamayacaktır. Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için; çekişmeli taşınmaza komşu 271 ada 5 sayılı mera parseli bulunduğu yine yapılan keşifte davacı ... babası ... zilyetliğinde olarak gösterilen taşınmazın bir bölümünün mera parseli içinde kaldığı göz önüne alınarak;

taşınmazın bulunduğu yerde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve hayatta olan tespit bilirkişileri, fen bilirkişisi ve üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, sınırda bulunan mera parselinin ve taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı,

çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mahkemenin taşınmaz ve çevresi ile ilgili gözlemi tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı,

zaman içinde taşınmazların sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin tutanaktaki beyanlara aykırı düşmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli;

ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan komşu parsellerle karşılaştırılmalı biçimde çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parsellerinden nasıl ayrıldığını, doğal ya da yapay bir sınır bulunup bulunmadığını açıklayıp, tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli çekişmeli taşınmaz ile komşu mera parsellerinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli,