Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/19884 K.2015/8873

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “çekişmeli taşınmaz başında üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu da hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılarak yerel bilirkişi ve tarafların gösterecekleri tanıklardan çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresi hususlarında olaylara dayalı bilgi alınması, keşif sırasında keşfi yapılan taşınmazın değişik açılardan fotoğrafları çektirilerek, bu fotoğraflar üzerinde taşınmazın sınırlarının işaretlettirilmesi, keşfi yapan hakim ve keşifte hazır bulunacak fenni bilirkişi tarafından fotoğrafların taşınmazın hangi bölümüne ait olduğu belirtilerek onaylanması,

ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olup olmadığı, ya da imar ve ihya sonucu tarım arazisine dönüşüp dönüşmediği, imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarında komşu parsellerle karşılaştırmalı incelemeye dayanan ayrıntılı rapor alınması, böylece taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetlik şekli ve süresinin hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde araştırılıp incelenmesi gerektiği” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 101 ada 104 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan 15.04.2013 havale tarihli rapor ve eki haritada (A) harfiyle işaretli 3.410,50 metrekare yüzölçümündeki bölümün ham toprak vasfıyla davacı adına tapuya tesciline, taşınmazın geriye kalan (B) harfiyle işaretli 5.578,92 metrekare yüzölçümündeki bölümün tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, kadastro tespit gününe kadar çekişmeli taşınmazın (B) harfiyle işaretli 5.578,92 metrekare yüzölçümündeki bölümü üzerinde davalılar yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece; taşınmazın vasfının belirlenmesinde esaslı unsur olan hava fotoğrafları getirtilerek üzerinde inceleme yapılmadan karar verilmiştir.

Ayrıca ziraat bilirkişi kurulu raporunda çekişmeli taşınmazın (B) bölümünün 1940'lı ve 1950'li yıllardan bu yana tarımsal amaçlı kullanımı sonucunda tarım arazisi vasfında olduğu belirtilmesine rağmen keşif günü çekildiği anlaşılan fotoğraflarda taşınmazın bu nitelikte olmadığı, yoğun olarak taşlık alanın bulunduğu görülmekle raporda ulaşılan sonuç soyut nitelikte kalmaktadır.

Ziraat bilirkişi kurulu raporuyla taşınmaza ilişkin fotoğraftaki bulgular birbiriyle örtüşmediği gibi taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı ve tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmemiştir. Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ...

Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, farklı 3 kişilik ziraat mühendisi ile jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmaz bölümünün kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı,

tamamlandığı ve ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, komşu parsellerle mukayeseli inceleme yapılmalı, önceki raporlarla arada çelişki olması durumunda bunun nedenlerine değinilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.