Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/20045 K.2015/12735

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 18.06.2014 havale tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen toplam 7.796,37 metrekare taşınmazın yeni bir parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinme koşulları gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli değildir.

Çekişmeli taşınmazın komşusu olan 101 ada 24 parsel sayılı taşınmaz tescil ilamı nedeniyle davacının annesi Örüşan Baki adına tespit ve tescil edilmiş olup dayanak 19.12.1989 tarih ve 210 sıra numaralı tapu kaydı çekişmeli taşınmaz yönünü taşlık-çay okumaktadır. 101 ada 24 sayılı parselin tespitine esas bu tapu kaydı miktarı kadar yere yani 24 sayılı parsele revizyon görmüştür.

Bu durumda çekişmeli taşınmazın, tescil ilamı tarihi olan 1988 yılında taşlık-çay niteliğinde olup imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğu anlaşılmaktadır. Ne var ki mahkemece, taşınmazın tescil harici bırakılma tarihi ve sebebi sorulmamış, usulünce imar-ihya araştırması yapılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle taşınmazın ne sebeple ve ne zaman tescil harici bırakıldığı Kadastro Müdürlüğünden sorulmalı, kadastro tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları merciinden getirtilip dosya arasına konulmalı;

bundan sonra çekişmeli taşınmazları iyi bilen, davada yararı bulunmayan, tarafsız, komşu köylerde ikamet eden ve olabildiğince yaşlı kişilerden belirlenecek mahalli bilirkişi isim listesi kolluk vasıtasıyla temin edilmeli, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede baraj yapımı amacıyla kamulaştırma çalışmaları yapılıp yapılmadığı sorulup, yapılmış ise çekişmeli taşınmazı gösterir şekilde kamulaştırma haritaları DSİ'den getirtilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları merciinden getirtilip stereoskop aletiyle jeodezi ve fotogrametri uzmanına incelemesi yaptırılmalı, kadastro paftası ile hava fotoğrafları çakıştırılarak taşınmazların konumu belirtilmeli, daha sonra mahalli bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi ve üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte, bu yerin önceki ve şimdiki niteliği, taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği, edilmiş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlandığı ve tamamlandığı,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığı konusunda ayrıntılı beyanlar alınmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazların mevcut ve geçmişteki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü ve toprak yapısı ile kullanım durumu ve imar-ihyasının ne zaman tamamlandığını kesin olarak belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik renkli fotoğrafları çektirilip, sınırları gösterilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı;

fen bilirkişisinden ise taşınmazları komşu parseller ile birlikte gösteren keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, yine jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden de taşınmazın değişik (belirtilen) tarihli hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak,

çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, komşu 24 sayılı parselin 1988 yılında dava konusu taşınmaz yönünü taşlık-çay okuduğu göz önüne alınmalı, böylelikle zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve tescil harici bırakılma tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı,

tescil harici bırakılma tarihi ile dava tarihi arasında 20 yıllık sürenin dolup dolmadığı konusunda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Öte yandan kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında Türk Medeni Kanunu'nun 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişi rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanlarının yöntemine uygun bir biçimde yapılması, ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanaklarının dosya arasına konulması, yasal 3 aylık sürenin dolmasının beklenilmesi gerekir.