Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/20053 K.2015/11900

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 105 ada 7 parsel sayılı 52.819,13 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup tarım alanına dönüştürülmesi mümkün olan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne çekişmeli taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına zilyetlik koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.

Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebeplerine dayanmış, yapılan keşifte davacının 1976 yılında başlayan asli zilyetliğinden ve taşınmazın Hazine tarafından davacıya verildiğinden bahsedilmiş olduğu halde, mahkemece, çekişmeli taşınmazın bulunduğu bölgede 4753 sayılı Yasa'ya göre yapılan Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarına esas belirtmelik tutanakları ve krokiler getirtilmemiş, komşu 105 ada 4, 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazların tespitine esas tapu kaydı çekişmeli taşınmaz yönünü "taşlık" okuduğu halde davacı yararına imar-ihya koşullarının oluşup oluşmadığı üzerinde durulmamış,

bu hususta hava fotoğrafı incelemesi yapılmamış, ziraat bilirkişi raporunda taşınmazın ham toprak vasfında olduğu açıklandığı halde üzerinde buğday anızlarının bulunduğu belirtildiğinden; raporun kendi içinde çelişkili olduğu üzerinde durulup bu çelişki giderilmemiş, davacı adına belgesiz zilyetlik yoluyla ne miktarda taşınmaz tescil edildiği de araştırılmamıştır. Eksik araştırma ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle komşu 105 ada 4, 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazların tespitine esas 20.03.1956 tarih ve 21 sıra numaralı tapu kaydından istifade edilerek bölgeye ait Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarına ait belirtmelik tutanakları ve krokiler getirtilmeli, çekişmeli taşınmazın tapuya bağlanıp bağlanmadığı araştırılmalı, kadastro tespit gününden 20 yıl öncesini 5'er yıllık periyotlar halinde (15-20-25 yıl öncesine ait) tespit gününe kadar gösterecek şekilde 3 farklı tarihe ait hava fotoğrafları getirtilerek dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen,

davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve 3 kişilik zirai bilirkişi kurulu, fotogrametri ve harita mühendisi bilirkişisinin huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan, tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu,

kime ait bulundukları, kimden kime nasıl intikal ettikleri, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldıkları, taşınmazın niteliği, imar-ihyasına hangi tarihte başlandığı, imar ve ihyanın ne şekilde sürdürüldüğü, nasıl emek ve para sarf edildiği, imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı,

tarımsal amaçlı zilyetliğin hangi tarihte başladığı hususları ile kazanmayı sağlayan zilyetlik koşulları konularında komşu parsellere ait kayıtlar da göz önünde bulundurularak tanıklar ile yerel bilirkişilerin bilgilerine başvurulmalı, hava fotoğraflarının fotogrametri veya jeodezi uzmanı olan bilirkişi tarafından stereoskop aleti ile incelenmesi suretiyle hava fotoğraflarının çekildikleri tarihten, tespit gününe kadar taşınmazın tarım arazisi niteliği ile ekonomik amacına uygun zilyetliğin var olup olmadığı,

tespit tarihinden 20 yıl önceki ve hali hazırdaki niteliği, konumunu, bitki örtüsü, tamamlanmış ise imar ve ihya tarihinden tespit tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı araştırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde giderilmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, sonrasında 3402 sayılı Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenen kısıtlamalar yönünden Kadastro, Mahkemeler Yazı İşleri ve Tapu Müdürlüğü'nden araştırma yapılmalı; bundan sonra toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

.