Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/21701 K.2015/12825

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 126 ada 5 parsel sayılı 3.182,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Sulh Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacılar ... ve arkadaşları tarafından davalı ... aleyhine Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men'i davası, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Yargılama sırasında Hazine vekili, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiası ile davaya katılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacıların davasının kısmen kabulüne, müdahil Hazinenin davasının reddine, dava konusu 126 ada 5 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptali ile taşınmazın tamamı 10 pay kabul edilmek suretiyle, 4/10 payının davacı ..., 1/10 payının davacı ..., 5/10 payının davacı ... mirasçıları adlarına verasete iştirak olarak aynı vasıf ve mahiyette tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, müdahil Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmayıp kadimden beri şahısların kullanımında olan tarım arazisi niteliğinde olduğu kabul edilmek suretiyle müdahil Hazinenin davasının reddine, davacıların davasının kısmen kabulüne karar verilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Dava kadastro tespitinden önce genel mahkemede açılıp Kadastro Mahkemesine aktarılan tescil davasıdır. Kadastro Mahkemesinde devam eden yargılama sırasında Hazine, 04.01.2010 tarihli dilekçe ile çekişmeli 126 ada 5 parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu belirterek davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan keşifte mahalli bilirkişilerce çekişmeli taşınmazın son yıllarda kullanılmadığı belirtildiği ve tek ziraat bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda taşınmazın üzerinde 17 adet 15 yaşlarında ağaçlar olduğu bildirildiği halde 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, çekişmeli taşınmazın öncesinin zilyetlikle iktisaba elverişli tarım arazisi olup olmadığı yeterince araştırılmadığı gibi; ziraat bilirkişi raporuna ekli fotoğraflar da, taşınmaz üzerindeki zilyetliği gösterir nitelikte değildir.

O halde, sağlıklı bir yargıya ulaşmak için öncelikle bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini belirlemenin en iyi yönteminin hava fotoğrafları olması nedeniyle taşınmazın bulunduğu yere ait tespit tarihinden geriye doğru 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, taşınmaz başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, zilyetliğin hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, kullanılıp kullanılmadığı,

kullanılmıyor ise ne kadar süredir kullanılmadığı hususları etraflıca sorulup somut ve maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, niteliği, eğimi, bitki deseni yönünde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, yine taşınmazın dört taraftan fotoğrafları çektirilerek parsel sınırları da fotoğraflar üzerinde gösterilmeli;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılarak taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği ile ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, tanık ve bilirkişi sözleri bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bu şekilde davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.