Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/22445 K.2015/10285

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "çekişmeli 109 ada 56 parsel ve 112 ada 3 sayılı parselin (C) harfi ile gösterilen bölümü yönünden; davacının dayandığı tapu kaydının yöntemince uygulanması, tapu kaydının taşınmaza uymaması halinde taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimin tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususlarının araştırılması gereğine değinilmiş: 112 ada 3 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerine yönelik temyiz itirazlarının ise yerinde olmadığı" belirtilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin davasının reddine, davacı ... davasının kabulüne, çekişmeli 109 ada 56 parsel ve 112 ada 3 parsel sayılı taşınmazların davacı ..... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların özel mülkiyete konu tarım arazisi niteliğinde bulunduğu ve davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur. Davacı taraf tapu kaydına dayanmaktan vazgeçtiğini bildirdiğine göre bozma ilamında belirtildiği üzere dava konusu taşınmazların öncesinin ne olduğu, ne zamandan beri ne şekilde tasarruf edildiğinin araştırılması zorunludur.

Ne var ki yapılan keşifte bu hususta alınan beyanlar somut olaylara dayalı olmayıp soyut nitelikte olduğu gibi ziraat bilirkişi raporu da yetersizdir. 16.09.2009 havale tarihli ziraat bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazlardan 112 ada 3 parsel sayılı taşınmazın üzerinde ağaçlar olduğu belirtilmiş olmasına rağmen 02.07.2014 tarihli bilirkişi raporunda söz konusu taşınmazın tarla vasfında olup halihazırda nadasa bırakılmış olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca çekişmeli 112 ada 3 parsel sayılı taşınmaz ile çekişmeli taşınmazın güneyinde bulunan 9 parsel sayılı mera arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı araştırılmamış, taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamıştır. Eksik araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez. Öte yandan önceki günlü kararda 112 ada 3 parsel sayılı taşınmazın fen

bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerinin tescil harici bırakıldığı ve bu bölümler yönünden karar kesinleştiği halde kesinleşen bu bölümler yönünden yeniden karar verilmesi isabetsizdir.

O halde sağlıklı sonuca varılabilmesi için; öncelikle taşınmazların tespit tarihinden geriye doğru en az 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra 109 ada 56 parsel yönünden aynı köyden, 112 ada 3 parsel sayılı taşınmaz yönünden komşu köylerden seçilecek taşınmazları iyi bilen, elverdiğince yaşlı ve davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişisi aracılığı ile yeniden keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazların öncesinin ne olduğu, taşınmazlar üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, 112 ada 3 parsel sayılı taşınmazın evveliyatının kamu malı niteliğindeki mera olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmalı,

ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların belirtilen dönem içindeki niteliği ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen, çekişmeli 112 ada 3 parsel sayılı taşınmaz ile komşu mera parseli arasında doğal ya da yapay ayırıcı sınır bulunup bulunmadığını ve çekişmeli taşınmazın evveliyatının mera olup olmadığını açıklayıcı, taşınmazları değişik yönlerden gösterir fotoğrafları da içerir raporlar alınmalı, fen bilirkişisine keşfi izlemeye elverişli harita düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.