Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/3278 K.2014/6223

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sonucu H.. Mahallesi çalışma alanında bulunan 309 ada 305 parsel sayılı 199.776,04 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, 12.04.2002 tarihinde 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında yapılan çalışmalar sonucu mera vasfıyla sınırlandırılmıştır.

Davacı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 309 ada 305 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 12.303,47 metrekarelik kısmının tapu kaydının iptaline ve bu bölümün davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümünün tarım arazisi olduğu ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının davacı taraf lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz Hazine adına ham toprak vasfıyla 1992 de tescil edilmiş, davacı tarafından 2000 yılında tapu iptal ve tescil istemiyle dava açılmış, 12.04.2002 tarihinde yargılama devam ederken mera komisyon kararı ile mera olarak tespit ve özel siciline tescil edilmiştir. Bu nedenle dava mera komisyon kararına itiraz niteliğine dönüşmüştür.

Hal böyle olunca meralar hakkında açılacak davaların Hazine yanında taşınmazın bulunduğu mahal Tüzel Kişiliğine de yöneltilmesi zorunlu olduğu halde yasal hasım olan Suvarlı Belediyesi davaya dahil edilerek yöntemince mera araştırması yapılmadığı gibi, komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilerek bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmemiş; hava fotoğrafları ile fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar incelenmemiştir.

Eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak karar verilemez.

O halde mahkemece doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle yasal hasım konumundaki Suvarlı Belediyesi Tüzel Kişiliği davaya dahil edilmeli, bundan sonra taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmazı dıştan çevreleyen komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ile tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Jeodezi ya da fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişilerden, dosyaya getirtilen taşınmazın hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yapılarak taşınmazların belirtilen tarihlerdeki hava fotoğrafları ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle çekişmeli bölümün ve çevresinin mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Keşifte taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, temyize konu çekişmeli bölümü ile geriye kalan bölümün ne şekilde ayrıldığı, arada ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, bilinen ilk zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli; beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı ve çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü ile geriye kalan mera parselinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli;