Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/3607 K.2014/2243

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "çekişme konusu 131 ada 271 parsel sayılı taşınmazın 1/3 kısmının davacı ... adına, kalan bölümün tespit gibi ... adına tesciline, ... tarafından usulünce açılmış bir dava ya da davaya müdahale talebi bulunmadığından ... adına tescil hükmü kurulamayacağı açıklanarak, 131 ada 516 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacılar ve katılanlar yönünden usulünce zilyetlik araştırması yapılması, sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Bozma ilamı sonrasında ..., 131 ada 516 parasel sayılı taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşmı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişme konusu 131 ada 271 parsel sayılı taşınmazın 20.04.2011 tarihli fen bilirkişisi raporunda (B) harfiyle gösterilen 1.004,50 metrekare yüzölçümündeki bölümünün yargılama sırasında ölen davacı ... mirasçıları adına, kalan bölümünün tepit gibi ... adına, 131 ada 516 parsel sayılı taşınmazın 20.04.2011 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfiyle gösterilen 2.265,91 metrekare yüzölçümündeki bölümünün davacılar ... ve ... adlarına müştereken, 26.09.2005 tarihli fen bilirkişisi raporunda 10 numaralı krokide (A),

1 numaralı krokide (A ve B) harfleriyle gösterilen 3.003,92. 35.629,17 ve 19.305,26 metrekare yüzölçümündeki bölümlerin sırasıyla ... mirasçıları, ... ve müşterekleri, ... mirasçıları adına, kalan bölmün mera vasfıyla ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- 131 ada 271 parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan temyiz incelemesinde; dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- 131 ada 516 parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan temyiz incelemesine gelince. Mahkemece, bozma ilamına uyularak çekişmeli taşınmazın 20.04.2011 tarihli bilirkişi raporunda (A), 26.09.2005 tarihli bilirkişi raporunda 1 numaralı krokide (A) ve (B), 10 numaralı krokide (A) harfleri ile gösterilen bölümlerinin davacılar lehine zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyulmakla bozma kararı lehine olan taraf yönünden usuli müktesep hak oluşur ve bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Somut olayda, mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamında açıklanan şekilde her bir davacı yönünden talep edilen bölümlerde ayrı ayrı keşif yapılıp beyan alınmamış, sadece ... ve arkadaşları ile müdahil ...'ın iddia ettiği yerler yönünden keşif yapılmakla yetinilmiştir.

Öte yandan Yargıtay bozma ilamı sonrası keşifte alınan ziraat bilirkişi raporları çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin tarımsal niteliğini açıklamaya yeterli olmadığı gibi bu bölümlere ait olduğu söylenen ancak hangi fotoğrafın hangi bölüme ait olduğu anlaşılamayan fotoğraflar incelendiğinde; bu bölümlerde de ziraat yapıldığına dair bir veri yoktur. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

O halde mahkemece bozma ilamı doğrultusunda araştırma, inceleme ve uygulama yapılarak, tespit tarihinden geriye doğru 20-25 yıl öncesine ve iktisap evresine ilişkin en az üç ayrı tarihli ve 5'er yıllık periyotlarla çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile jeodezi veya fotogrametri uzmanından oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığıyla her davacı açısından iddia edilen bölümlerde ayrı ayrı yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı,

temin edilebilen en eski ve en yeni tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının ve arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları her bölüm için ayrı ayrı ve somut olaylara dayalı olarak alınmalı,

taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, her bölümün ayrı ayrı fotoğrafları çekilerek, fen bilirkişisince bu fotoğraflar üzerinde iddia edilen bölümlerin sınırlarının denetime elverecek şekilde gösterilmesi sağlanmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.