Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/3772 K.2014/5718

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sonucu, O.. Köyü çalışma alanında bulunan, 1 ve 61 parsel sayılı 22.800,00 ve 43.800,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar toprak tevzi komisyonunca oluşturulan tapu kaydı nedeniyle davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı K.. T.., satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı K.. T.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişme konusu taşınmazların toprak tevzi komisyonunca. K.. T.. işgalinde olduğu, ancak tasarruf belgesi sunulmadığı gerekçesiyle Hazine adına tapuya bağlandığı ve taşınmazların çevresinde mera parsellerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahallinde taşınmazların niteliğinin belirlenmesi ve zilyetlik durumunun tespiti için yapılan üç ayrı keşif sonucu hazırlanan ziraat bilirkişisi raporlarından 1997 tarihli raporda; taşınmazların çevresindeki meraya doğru genişlemeye müsait oldukları ve tarımsal niteliği bulunmadığı, 2002 tarihli raporda ise; taşınmazların tarım arazisi olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece bilirkişi raporları arasındaki bu çelişkinin giderilmesi amacıyla yapılan keşif sonrası hazırlanan ve hükme esas alınan 23.07.2004 tarihli ziraat bilirkişisi raporunda ise; çekişmeli taşınmazların meradan açılma olmadığı ve tarım arazisi olduğu belirtilmesine rağmen mahkemece, çekişmeli taşınmazların mera niteliğinde olduğundan zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli olmadığı gibi, dosyada bulunan delillerin takdirinde dahi yanılgıya düşülmüştür.

Mahkemece ziraat bilirkişilerince keşif tarihlerindeki mevcut duruma göre hazırlanan raporlarla yetinilmiş, taşınmazın toprak tevzi komisyonunca hazırlanan tapu kayıtlarının oluşumundan öncesinin ne olduğu, kadim mera olup olmadığı tam olarak saptanmadığı gibi, hükme esas alınan raporda taşınmazların tarım arazisi olduğu belirtildiği halde bu rapor esas alınarak taşınmazların mera olduğu kabul edilmiştir.

Ayrıca toprak tevzi haritası ve kadastro paftasının ölçekleri eşitlenerek yöntemince çakıştırılmamış, çekişmeli taşınmazların öncesinin zilyetlikle iktisap edilecek yerlerden olup olmadığı usulünce araştırılarak iktisap edilebilir yerlerden olması halinde tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacı lehine 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen diğer koşulların da gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmamış, keşif sırasında dinlenilen bilirkişi ve tanıkların davacı tarafın taşınmazlar üzerindeki zilyetliğine ilişkin beyanları 3402 sayılı Yasa'nın 46/1 ve 14. maddesi kapsamında değerlendirilmemiştir.

O halde, doğru sonuca varabilmek için öncelikle çekişme konusu 1 parsel sayılı taşınmaza komşu 22 parsel sayılı taşınmazın, 61 parsel sayılı taşınmaza komşu 4 ve 60 parsel sayılı taşınmazlara ait tespit tutanakları dayanağı kayıtlarıyla birlikte getirtilmeli, çekişme konusu taşınmazlara ait en eski tarihli hava fotoğrafı ile varsa toprak tevzi komisyonunca hazırlanan tapu kaydının oluştuğu 1960 yılının 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları temin edilmeye çalışılarak dosya içerisine alınıp,

dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra davada menfaati bulunmayan komşu köylerden seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, 3 kişilik zirai bilirkişi, jeodezi veya fotoğrometri uzmanı harita bilirkişisi, hayatta iseler belirtmelik tutanağında imzaları bulunan bilirkişiler, taraf tanıkları ve kadastro tespit bilirkişilerinin huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

öncesinin mera olup olmadığı belirlenmeli, bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle birlikte temin edilen hava fotoğrafları üzerinde jeodezi veya fotoğrometri uzmanı bilirkişisi tarafından stereoskopik inceleme yapılmak suretiyle taşınmazın toprak komisyonu çalışmalarından önceki niteliği, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihinin ne olduğu konusunda rapor alınarak denetlenmeli, zirai bilirkişiden taşınmazların eylemli mera olup olmadığı ve komşu mera parselleriyle bitki örtüsü,

toprak yapısı ve sınırları yönünden ayrıcı unsurları olup olmadığı taşınmazları değişik yönlerden gösteren fotoğraflar da eklenmek suretiyle ayrıntılı, denetlemeye elverişli rapor alınmalı, fen bilirkişisine toprak tevzi komisyonunca oluşturulan tapu kaydı, belirtmelik tutanağı ve dava dosyası kapsamını belirtir keşfi izlemeye elverişli harita düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmeli, toprak tevzi komisyonunca oluşturulan tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar, Kadastro Kanunu'nun 46/1,

14 ve devamı maddelerinde sözü edilen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle mülk edinme koşullarının davacı lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.