Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/4128 K.2014/7780

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında A.. Köyü çalışma alanında bulunan dava konusu taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle tescil harici bırakılmıştır. Davacı S.. K.., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve fen bilirkişilerinin raporlarında (A), (B), (C) ve (D) harfleri ile göstermiş oldukları bölümlerin davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Dava konusu taşınmaz, 1980 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle tapulama harici bırakılan yerlerdendir. Davacı taraf, imar-ihya, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik hukuki nedenlerine dayanarak tescil isteğinde bulunmuştur. Böyle bir taşınmazın iktisap edilebilmesi için.

3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddeleri uyarınca; emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesi ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi zorunludur. Mahkemece; davanın açıldığı tarihte tescile karar verilen taşınmaz bölümlerinde davacı taraf yararına edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile hüküm kurulmuştur.

Ne var ki, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olup, 1985 ve 1999 yıllarına ait hava fotoğraflarına göre taşınmazın niteliği ve o tarihlerde imar-ihyanın tamamlanmış olup olmadığına ilişkin fen bilirkişi rapor ve ek raporu ile ziraatçi bilirkişi raporları arasında çelişki bulunulduğu halde, bu çelişki giderilmeden hüküm kurulmuş olması nedeni ile yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır.

O halde, sağlıklı bir yargıya ulaşmak için dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait, taşınmazların bulunduğu yere ait stereoskopik yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları stereoskop aletiyle incelenmeli, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, bundan sonra, 3 kişilik ziraat ve orman mühendisleri kurulu ile jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı,

tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, önceki fen ve ziraatçı bilirkişi raporları ile ek raporları arasındaki çelişki de giderildikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.