Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/5142 K.2014/7076

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Ç.. Köyü çalışma alanında bulunan 106 ada 316 parsel sayılı 50.707,95 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, miras yoluyla gelen hak, paylaşma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/5 paylarla davalılar F.. K.., A.. K.., C..l K.., B.. K.. ve M... K.. adlarına tespit edilmiştir. Davacı A.. T.., tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Yargılama sırasında Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasına dayanarak davaya katılmış, davacı A.. T.. ise davasından feragat etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın A.. T.. yönünden reddine, Hazine yönünden kabulüne ve çekişmeli taşınmazın hali arazi niteliği ile Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar F.. K.. ve A.. K.. tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan hali arazi niteliğindeki yerlerden olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece mahallinde yapılan keşif sırasında bilgisine başvurulan yerel bilirkişi ve davalı tanıkları çekişme konusu taşınmazın davalılar tarafından kullanıldığını bildirirken, davacı tanıkları taşınmazın kimse tarafından kullanılmadığını, davacı A.. T..'ın dedesinin yerleri olduğunu beyan etmişlerdir.

Ancak alınan bu beyanlar soyut içerikli olduğu gibi, beyanlar arasındaki çelişki giderilmemiş, taşınmazın önceki niteliğinin belirlenmesi ve yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin denetlenebilmesi için yöreye ait hava fotoğrafları getirtilerek inceleme yapılmamış ve tespite aykırı sonuca ulaşıldığı halde tespit bilirkişileri dinlenmeksizin karar verilmiştir. Bu tür eksik ve yetersiz araştırmaya dayanılarak karar verilemez.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle; tespit tarihi olan 2007 yılından geriye doğru 15, 20 ve 25 yıl öncesine ve iktisap evresine ilişkin üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları ile çekişme konusu taşınmazın tüm komşu parsel tutanakları dayanak belgeleri ile birlikte getirilip dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Bundan sonra mahallinde harita, jeodezi ya da fotogrametri uzmanı fen bilirkişi, önceki bilirkişiler dışında üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarının katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından; çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmazın tamamının ya da bir kısmının ilk kez hangi tarihte kullanılmaya başlandığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanıla geldiği, önceden var olan zilyetliğin terkedilip terkedilmediği,

zilyetlik terkedilmişse hangi tarihte ve ne sebeple terkedildiği hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasında çelişki doğduğunda yüzleştirme yapılarak çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, komşu taşınmazların varsa dayanak belgeleri ile denetlenmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri dinlenmeli, komşu taşınmazlarla mukayeseli mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmeli, ziraatçi bilirkişi kurulundan; çekişmeli taşınmazın öncesinin ve hali hazır durumunun ne olduğu, fiilen tarım arazisi niteliğinde olup olmadığı, tarım arazisi ise ne zamandan beri bu nitelikte kullanıldığı,

taşınmazın doğal ya da yapay sınırlar ihtiva edip etmediği, taşınmazın tamamının mı yoksa bir kısmının mı taşlık, kayalık olduğu, bir kısmı taşlık kayalıksa hangi bölümlerinin bu nitelikte olduğu, taşınmaz içerisinde insan eliyle toplanmış taş öbeklerinin olup olmadığı, var ise hangi tarihte toplandığı, taşınmazın toprak yapısı, eğimi ve bitki örtüsü komşu taşınmazlarla mukayese edilmek suretiyle değerlendirilerek bilimsel verilerle desteklenmiş, denetime elverişli rapor istenmeli, çekişmeli taşınmazın farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilerek çekişmeli taşınmazın sınırları işaretlenmeli, uzman fen bilirkişisinden;

keşfi izlemeye elverişli harita ve rapor düzenlemesi ve getirtilen hava fotoğraflarını stereoskop aleti ile inceleyerek fotoğraflardaki niteliğinin ne olduğu, hususunda ayrıntılı rapor vermesi istenmeli, temin edilebilen uydu fotoğraflarındaki durumu değerlendirilmeli ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalılar F..