Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/6967 K.2014/6105

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar, Ç.. Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen 18.200 metrekare yüzölçümlü taşınmazın 1/2’şer hisse ile davacılar adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar Hazine ve O.. B.. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında TMK'nın 713/3. maddesi uyarınca Hazine ve ilgili kamu tüzel kişileri yasal hasımdır. Somut olayda. 1952 yılında boşluk olarak tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında davacı, tapu kaydı, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak Hazineyi ve Odunpazarı Belediyesini hasım göstermek suretiyle adına tescil isteminde bulunmuştur.

Davanın bu niteliğine göre Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığının da yasal hasım olarak davada yer alması zorunludur. Hal böyle olunca, Mahkemece, Büyükşehir Belediye Başkanlığına dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ ettirilerek davaya dahil edilmesi sağlandıktan ve taraf teşkili koşulu tamamlandıktan sonra işin esasına girilmelidir.

Diğer taraftan tescil harici bırakılan bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesini müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür. Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır.

Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1980, 1990 ve 1995 yılları gibi) stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

O halde mahkemece, dava konusu taşınmaz bölümlerinin hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle, çekişmeli taşınmaz bölümlerine komşu parsellerin kadastro tutanakları ile dayanak belgeleri ile davacı tarafın tutunduğu tapu kaydı tüm tedavülleri ile bulunduğu yerden istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetine belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişme konusu taşınmaz bölümünün hava fotoğraflarının örnekleri üzerinde gösterilmeli, bu yerin önceki tespit tarihindeki ve şimdiki niteliği, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve tamamlandığı konusunda rapor alınmalı, mahallinde yapılacak keşifte davacı tapusu yöntemince uygulanarak,

kaydın çekişmeli taşınmaz bölümünü kapsayıp kapsamadığı belirlenmeli, üç ziraat mühendisinden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulundan da taşınmazın öncesinin hangi nitelikte olduğu, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığı zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü ve kimden kime aktarıldığı, mera özelliği gösterip göstermediği konusunda ayrıntılı ve fotoğraflı rapor, tanık ve komşu mahallelerden seçilecek yerel bilirkişilerden taşınmazın kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, mera vasfıyla kullanılıp kullanılmadığı,

hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ve bilirkişi raporuyla denetlenmeli, fen bilirkişisinden çekişmeli taşınmazın hangi köy ya da mahalle çalışma alanında kaldığını gösterir keşif takibe imkan verir rapor alınarak, bu rapor ile harita Tapu Müdürlüğüne gönderilerek taşınmaz bölümünün daha önceden tescile konu olup olmadığı sorulmalıdır.