Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/7118 K.2014/9219

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı A.. S.., Sille Subaşı Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılıp 24.03.2009 tarihinde idari yoldan Hazine adına tapuya tescil edilen . parsel sayılı taşınmazlar hakkında satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne, çekişmeli .parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı A.. S.. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılıp daha sonra idari yoldan Hazine adına tescil edilen taşınmaz bölümlerinin 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14, 17 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddeleri uyarınca tapularının iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davacı çekişmeli taşınmazlara 1976 yılından beri zilyet olduğu ve bu taşınmazları 1978 yılında Sille Belediyesi'nden satın aldığı iddiasıyla dava açmıştır.

Mahkemece çekişmeli taşınmazların kamu yararına tahsis edilen, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya yasalar gereğince devlete intikal eden yerlerle ilgisinin olmadığı, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle davanın kabulüne dair hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların tespit harici bırakılma tarih ve nedeni kadastro müdürlüğünden sorulmamış, çekişmeli . parsellerin idari yoldan oluşan tapu kayıtları ve dayanakları temin edilmemiş, komşusu olan parsellerin kadastro tutanakları ve varsa dayanakları getirtilerek nitelikleri ve çekişmeli taşınmazı ne şekilde okudukları belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazların imar planı kapsamında olup olmadığı imar planı kapsamında ise imar planının onay tarihi ve davacının satın alma iddiasının doğruluğuna ilişkin belgeler ilgili belediyelerden sorulmamış,

davacı adına belgesiz zilyetlik yoluyla tespit ve tescil edilen taşınmaz miktarı hakkında Tapu Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden alınan cevapla yetinilerek kadastro müdürlüğünden bu husus sorulmamış; yapılan keşifte mahalli bilirkişi dinlenilmemiş, tanık beyanları ile yetinilerek ve ayrıca hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılmaksızın karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm verilemez.

O halde; sağlıklı sonuca ulaşılabilmesi için bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu da dikkate alınmak suretiyle, çekişmeli taşınmazlar imar planı kapsamında ise imar planlarının onaylandığı idari yoldan oluşan tapuların tarihi imar planın onay tarihinden önce ise tapu tescil tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına konulması;

bundan sonra çekişmeli taşınmazları iyi bilen, davada yararı bulunmayan, tarafsız ve olabildiğince yaşlı kişilerden belirlenecek mahalli bilirkişi isim listesi kolluk vasıtasıyla temin edilmeli, çekişmeli taşınmazların tespit harici bırakılma tarih ve nedeni Kadastro Müdürlüğü'nden sorulmalı, çekişmeli . parsellerin idari yoldan oluşan tapu kayıtları ve dayanakları ile komşusu olan parsellerin kadastro tutanakları ve dayanakları getirtilmeli,

çekişmeli taşınmazların imar planı kapsamında olup olmadığı imar planı kapsamında ise imar planının onay tarihi ve davacının satın alma iddiasına ilişkin belgeler ilgili belediyelerden sorularak varsa onaylı örnekleri getirtilmeli, davacı adına belgesiz zilyetlik yoluyla tespit ve tescil edilen taşınmaz miktarı Kadastro Müdürlüğünden de sorulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisine incelemesi yaptırılmalı, kadastro paftası ile hava fotoğrafları çakıştırılarak taşınmazların konumu belirtilmeli, daha sonra mahalli bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte, bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliği, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve tamamlandığı,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığı konusunda ayrıntılı beyanlar alınmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazların mevcut ve geçmişteki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü ve toprak yapısı hususlarında taşınmazların farklı yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı,

fen bilirkişinden ise taşınmazları komşu parseller ile birlikte gösteren keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, yine, fotogrametri veya jeodezi mühendisi bilirkişilerden de taşınmazların değişik (belirtilen) tarihli hava fotoğraflarında gözlenen niteliği konusunda ayrıntılı rapor alınmalı, komşu parsellerin kadastro tutanaklarının dayanakları varsa çekişmeli tanınmazları ne şekilde tanımladıkları dikkate alınmalı, böylelikle zilyetliğin başlangıcı,

sürdürülüş biçimi ve idari tapu oluşma ya da imar planı onay tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı konusunda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.