Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/8587 K.2014/6065

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Kadastro sırasında S../K.. Mahallesi 468 ada 2 parsel sayılı 578.436,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı A.. Ö.. kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve irsen intikale dayanarak dava açmış, çekişmeli taşınmazın adına tescili talebinde bulunmuştur. Yargılama sırasında İ.. Ö.., H.. Ö.., Z.. Ö.., M.. Ö.. davaya dahil edilmişlerdir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile, 468 ada 2 parsel nolu taşınmazın 17.07.2012 tarihli fen bilirkişisi rapor ve krokisinde (I) harfiyle gösterilen kısmının tapusunun iptali ile ayrı bir parsel numarası altında davacı A.. Ö.. adına tapuya kayıt ve tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacılar lehlerine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır. Dava konusu yer, 2008 yılında yapılan tapulama sırasında ham toprak niteliğiyle Hazine adına tespit edilmiştir.

Bir arazinin kullanım süresi, niteliği ve üzerinde imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

O halde sağlıklı sonuca ulaşılabilmesi için; tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, çekişmeli parselin mera parseline komşu olması da dikkate alınarak; dava konusu taşınmaz bölümünün bulunduğu köy içinde mera tahsisi yapılıp yapılmadığı sorulmalı, varsa mera tahsis kararı ve ekleri ile haritaları getirtilmeli, yine varsa komşu parsellere tespit sırasında uygulanan tapu ve vergi kayıtları getirtilmeli;

jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetine stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın sözü edilen hava fotoğraflarındaki konumu, hangi tarihten beri tarım arazisi olarak kullanılmaya başlandığı, önceki ve şimdiki niteliği, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve tamamlandığı konusunda rapor alınmalıdır.

Bundan sonra, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu kadastro çalışma alanındaki mahalle ya da köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile taşınmaz başında keşif yapılarak yerel bilirkişi ve tanıklardan zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü ve kimden kime aktarıldığı sorulup saptanmalı, beyanları bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporuyla denetlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde giderilmesine çalışılmalı,

varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili önceki tarihli zirai bilirkişi raporlarını irdeler, tarımsal niteliğini bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığını belirtir, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden mera parselinden nasıl ayrıldığını, arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığını açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Fen bilirkişisine taşınmazın bilirkişi raporlarında belirlenen durumu ile ilgili olarak, hava fotoğrafları ile mukayeseli, keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir. Mahkemece belirtilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de davacı A.. Ö.. ile birlikte İ..