Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2014/8744 K.2014/16324

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "çekişmeli taşınmazın niteliği, üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç ve süresinin takdiri delil olan yerel bilirkişi ve tanık sözleri yanında hava fotoğrafları ve topoğrafik haritalardan yararlanmak suretiyle belirlenmesi gerektiği, bu nedenle tespit tarihi olan 19.12.2005 tarihinden geriye doğru en az 20 yıl ve daha önce iki ayrı uçuş hattından çekilmiş, birbirlerine bindirmeli hava fotoğrafları ve topoğrafik haritaların istenerek stereoskopik çiftler halinde getirtilmesi, uzman bilirkişiler marifetiyle yapılacak keşifte yerlerine uygulanması,

zilyet edilip edilmediğinin ve taşınmazın niteliğinin belirlenmesi, ayrıca dava konusu taşınmaz bölümüne komşu taşınmazların kadastro tutanakları ile varsa dayanağı belgelerin getirtilerek yapılacak keşifte uzman bilirkişi yardımıyla uygulanması, ondan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 105 ada 256 parsel sayılı taşınmazın uzman bilirkişiler tarafından düzenlenen 15.08.2012 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 9.525 metrekare yüzölçümündeki kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümün tarım arazisi niteliğinde bulunduğu, adına tescil kararı verilen davacı yönünden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında "dava konusu taşınmazın tespit tarihi olan 2005 yılından geriye doğru en az 20 yıl ve daha öncesine ait hava fotoğraflarının getirtilerek yöntemince uygulanması, zilyet edilip edilmediğinin ve taşınmazın niteliğinin belirlenmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur.

Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Mahkemece, dava konusu taşınmaz bölümüne komşu 105 ada 281 ve 283 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanakları ile varsa dayanağı belgeler getirtilmemiş, taşınmazın niteliğinin belirlenmesi amacıyla incelenmesi gereken eski tarihli hava fotoğrafları yöntemince uygulanmamıştır.

Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, dava konusu taşınmazın tespit tarihi olan 2005 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra ziraat, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.