Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10218 K.2015/11132

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan Eski 73 (yeni 107 ada 76) parsel sayılı 37800,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalıların murisi ölü (... kızı) ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., başka bir tapu kaydına dayanarak, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile babası ... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Hazine, çekişmeli taşınmazın mera olduğunu ileri sürerek, Hazine adına tescili istemiyle davaya katılmıştır. ... Köyü Tüzel Kişiliği temsilcisi, nizalı taşınmazın, köyün kullandığı otlakiye olduğunu ileri sürerek, köy adına otlakiye vasfı ile tescili istemiyle davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda asıl davacının davasının kabulüne, dava konusu taşınmazın payları oranında ... ve ...... mirasçıları adına tapuya tesciline, müdahil davacılar Hazine ve ...

Köyü Tüzel Kişiliğinin açtıkları davaların reddine karar verilmiş; hüküm davalılar vekili, davacı ... ve ..., müdahil Hazine vekili ve müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Çekişmeli 73 parsel sayılı taşınmaz, Teşrini Sani 1323 tarih ve 17 sıra numaralı tapu kaydı nedeniyle tapu maliki ... oğlu ... tek mirasçısı olan ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... ve müşterekleri ... 1277 tarihli tapu kaydına dayanarak dava açmışlar ve taşınmazın yakın miras bırakanları ... mirasçıları adına tescilini istemişlerdir. Hazine taşınmazın mera olarak sınırlandırılması ididiası ile ...

Köyü Tüzel Kişiliği ise taşınmazın köye ait otlakiye olduğu ve köy adına tescil edilmesi istemi ile davaya katılmışlardır. Mahkemece, tespit maliki ...'nun baba adının nüfus kayıtlarında ... olduğu, tespit maliki ile tespite esas ...

1323 tarih ve 17 sıra numaralı tapu kaydında malik olarak görünen ... oğlu ... irs ilişkisinin kanıtlanamadığı, tespite dayanak tapu kaydının çekişmeli taşınmaza ait olduğunun belirlenemediği ancak davacı ... ve müştereklerinin dayandıkları tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı, taşınmazın mera vasfında olmadığı gerekçesiyle davacı gerçek şahısların davasının kabulüne, müdahil Hazine ve Köy Tüzel Kişiliğinin davalarının reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Davacı ve davalı gerçek şahısların dayandıkları kayıtların kapsamlarının belirlenmesi bakımından yapılan uygulama yetersiz olduğu gibi tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmaza ait olmadığının anlaşılması

durumunda yapılması gereken mera araştırması da yetersizdir. Çünkü beyanına başvurulan mahalli bilirkişi ve tanıklardan, tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının sınırları okunarak gösterilen sınırların fen bilirkişisi tarafından farklı krokiler üzerinde gösterilmesi istenmemiş, fen bilirkişisinin denetime ve keşfi takibe elverişli olmayan raporuna dayalı olarak karar verilmiştir.

Yine beyanına başvurulan ve komşu köylerde ikamet eden mahalli bilirkişiler taşınmazın öncesinde mera olarak kulanılıp kullanılmadığını bilmediklerini ifade etmelerine rağmen komşu köyler halkından yeni bir mahalli bilirkişi listesi temin edilerek dinlenilmeleri gerektiği düşünülmemiştir.

Taşınmazın niteliğine ilişkin olarak ziraat mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda taşınmazın toprak yapısı ve komşu parsellerin nitelikleriyle karşılaştırmalı değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle taşınmazın mera vasfında olup olmadığını belirleme yönünden yetersizdir.

Bunların yanında denetime imkan sağlaması bakımından çekişmeli taşınmazın fotoğrafları çekilmemiş, tespite aykırı sonuçlara ulaşılmasına rağmen tüm tespit bilirkileri dinlenmemiş ve taşınmazın önceki yıllardaki kullanımını belirleme açısından hava fotoğraflarından yaralanılabileceği düşünülmemiştir. Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi mümkündür.

Hal böyle olunca; tespite esas tapu kaydında malik olan kişinin nüfus kayıt örnekleri getirtilip davalı ... ile tapu malikinin irsi ilişkisi kayden belirlenmeye çalışılmalı, komşu köyler halkından tarafsız, yaşlı, dava konusu taşınmazı iyi bilen yeni üç kişilik mahalli bilirkişi isim listesi kolluk vasıtası ile temin edilmeli, en eski tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde; fen bilirkişisi, üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu, komşu köyden ve aynı köyden yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında tarafların dayandığı tapu kayıtları mahalli bilirkişi ve tanıklar aracılığı ile usulünce uygulanarak çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadıkları belirlenmeye çalışılmalı, kayıt uygulamaları komşu parsel tutanakları ve varsa dayanakları ile dernetlenmeli, mahalli bilirkişi ve tanıkların gösterdikleri sınırlar fen bilirkişisine not aldırılarak her bir kayda ait sınırların farklı korkiler üzerinde denetime elverişli şekilde gösterilmesi sağlanmalı, davalı ... ile tespite esas tapu kaydı maliki ... oğlu ... arasındaki irsi ilişkinin belirlenmesi bakımından mahalli bilirkişi ve tanıklara soru yöneltilmelidir.

Çekişmeli taşınmazın her iki tapu kapsamında da kalmadığının anlaşılması halinde mahalli bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

öncesinin mera ya da köy tüzel kişiliğine ait bir yer olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tespit bilirkişileri dinlenerek çelişki giderilmeye çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğini ortaya koyan, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi, taşınmazın mera vasfında olup olmadığını izah eden ve taşınmazın farklı yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içeren rapor alınmalı,

gerktiğinde hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek büro ortamında stereoskopla incelenmesi sağlanarak taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihteki niteliği ve kullanımı hususlarında rapor alınmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan şekilde arıştırma ve inceleme yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de; davacı ... ve müşterekleri taşınmazın yakın miras bırakanları ... mirasçıları adına tescilini istemelerine ve amcaları olan ... ... tarafından açılmış bir dava bulunmamasına rağmen çekişmeli taşınmazın 1/2 hissesinin dava dışı ...