Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10319 K.2017/4958

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1972 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümleri hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle, ....06.2011 tarihinde dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, davalı Hazinenin talebinin kabulü ile.

09.....2013 havale tarihli bilirkişi raporu eki krokide (TH1) harfi ile gösterilen ....335,35 metrekare, (TH2) harfi ile gösterilen ....279,63 metrekare ve (TH3) harfi ile gösterilen ....236,09 metrekare yüzölçümlü taşınmazlar ile 01.....2014 havale tarihli bilirkişi raporu eki krokide (TH4) harfi ile gösterilen ....401,83 metrekare, (TH5) harfi ile gösterilen 72.959,27 metrekare, (TH6) harfi ile gösterilen ....741,58 metrekare yüzölçümlü taşınmazların bulunduğu adanın son parsel numarası verilerek TMK'nın 713/.... maddesi gereğince ham toprak vasfıyla Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmiş;

hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümlerinin irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebiyle tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece özetle; dosyaya sunulan 06.....2013 tarihli fen bilirkişisi ... ... ...’ün raporunda eski tarihli çift hava fotoğraflarının stereoskopik incelemesine göre, dinlenen davacı tanıklarının ve yerel bilirkişi beyanlarının aksine dava konusu taşınmazların taşlık olup sürülü olarak görünmediği, taşınmazlar üzerinde yoğun emek ve para sarfı ile imar ve ihya çalışması yapılmadığı ve üzerinde nizasız ve kesintisiz şekilde tarımsal faaliyet ve ekonomik amaca uygun zilyetlik yürütülmediğinin sabit ve belirgin olduğu,

ziraatçı bilirkişi raporlarının da bu durumu desteklediği gerekçesiyle davanın reddine, davalı Hazine’nin talebinin kabulü ile hüküm kısmında yazılı dava konusu taşınmazların TMK’nın 713/.... maddesi gereğince ham toprak vasfıyla Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Öncelikle dava konusu taşınmazların ne sebeple tespit harici bırakıldığı araştırılmamış, Kadastro Müdürlüğü’nden sorulmamış, keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve davacı tanıklarından da çekişmeli taşınmaz bölümlerinin evvveliyatının ne olduğu, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .... maddesi gereğince imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadıkları, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı hususlarında detaylı beyanları alınmamıştır.

Ayrıca, dava konusu taşınmaz bölümlerinin imar planı içerisinde bulunup bulunmadığı, imar planı içerisinde ise imar planının hangi tarihte onaylandığı ilçe Belediye Başkanlığı ve Büyükşehir Belediye Başkanlığından sorulup tespit edilmemiş, Tapu Müdürlüğünden belgesiz araştırması da yapılmamıştır.

Dosya içerisinde ilk keşif sonrası alınan harita mühendisi ... ... ....’ün raporunda dava konusu taşınmazlara ait 2001 tarih 1439 ve 1479 resim nolu hava fotoğraflarında çekişmeli (TH1) ve (TH2) ile gösterilen taşınmazların taşlık olup, sürülü olmadığı,

(TH3), (TH4), (TH5) ve (TH6) ile gösterilen taşınmazların sürülü olmadığı belirtilirken, .... keşif sonrası alınan harita mühendisi ... ...’in raporunda 2001 tarihli aynı hava fotoğraflarında ve 1988 tarihli hava fotoğrafında görüntü kalitesinin iyi olmamasından dolayı değerlendirme yapılamadığı belirtilmiş, iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeksizin nedeni belirtilmeden ilk bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Ayrıca ziraat bilirkişi raporları da yetersiz olup, çekişmeli taşınmazların raporda belirtilen tasarruf sürelerine ilişkin tespitin neye göre yapıldığı da anlaşılamamaktadır.

Doğru sonuca ulaşabilmek için, öncelikle Kadastro Müdürlüğü'nden dava konusu taşınmaz bölümlerinin ne sebeple tescil harici bırakıldığı sorulmalı, komşu taşınmazların tespitine esas dayanak kayıtlar getirtilmeli, dava konusu taşınmazların dava tarihi olan 2011 yılından geriye doğru ...-...-... yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı, bundan sonra öncekilerden farklı ... kişilik ziraat mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte,

belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığının, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise buna en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazilerin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, bu noktada önceki çelişkili iki harita mühendisi bilirkişinin raporları da irdelenmeli,

yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın evveliyatı hakkında detaylı bilgi alınmalı, taşınmazın evveliyatı itibariyle taşlık, kayalık, çalılık gibi imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı sorulmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazların kadastro paftasındaki konumları bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, ... kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmazların öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadıkları,

hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı, zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü belirtilmeli, önceki ziraat bilirkişi raporlarının da irdelenmesi istenmelidir.

Şayet, yapılan araştırma ve inceleme neticesinde, dava konusu taşınmazların öncesi itibariyle imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun anlaşılması halinde; bu yerlerin iktisap edilebilmesi için, yoğun emek ve para sarf edilerek tarıma elverişli hale getirildikten sonra imar-ihyanın tamamlandığı tarihten, taşınmazın dava tarihinden önce imar planı kapsamına alınmış olması durumunda imar planının onaylandığı tarihe kadar, imar planı kapsamında değilse dava tarihine kadar ... yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin davacı lehine aralıksız, nizasız geçmesi gerektiği,

taşınmazın 3402 sayılı Yasa'nın .... maddesi gereğince imar-ihyaya muhtaç yerlerden olmadığı tespit edildiği ve aynı Yasa'nın .... maddesinde öngörülen şartlar gerçekleştiği takdirde ise imar planı kapsamında kalmış olsa dahi taşınmazın davacı adına tescil edilebileceği göz önünde bulundurularak sonucuna göre bir karar verilmeli, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun .... maddesi gereğince belgesizden kazanılabilecek taşınmaz miktarının sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümü aşamayacağı da göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece belirtildiği şekilde araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, mahkemenin kabulüne göre ret sebebi ortak olan davalılar hakkında ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi de isabetsizdir. Davacı ... vekilinin temyiz itirazları yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacılara iadesine,