Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1045 K.2016/2570

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ...,...Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında davacı ölmüş ve ... tarafından davaya devam edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, jeodezi ve fotogrametri mühendisi tarafından düzenlenen 15.07.2015 havale tarihli rapor ve eki krokide (A) harfi ile gösterilen 47.167,79 metrekare ve (B) harfi ile gösterilen 11.896,77 metrekare yüzölçümündeki kısımların dahili davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 15.07.2014 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümleri yönünden zilyetlikle kazanım koşulları gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesine dayalı tescil isteğine ilişkindir.

Dava konusu taşınmaz, 1954 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında ziraate gayri salih yerlerden olması nedeniyle tespit harici bırakılan yerlerdendir.

Böyle bir taşınmazın iktisap edilebilmesi için; öncelikle taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olması, bundan sonra ise 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddeleri uyarınca; emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesi ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra dava tarihine kadar kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi zorunludur.

Hava fotoğrafı incelemesine esas 15.07.2014 havale tarihli teknik bilirkişi raporunda 1991 tarihli hava fotoğrafında (A) ve (B) harfi ile gösterilen bölümlerde tarımsal faaliyet bulunduğu rapor edilmiş, 1977 tarihli hava fotoğrafında ise (A3), (A4), (A5), (A6) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümlerde tarımsal faaliyet bulunmadığı bildirilmiş, buna karşın 1991 tarihli hava fotoğrafı incelemesinin (A3), (A4), (A5), (A6) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümler yönünden zilyetlikle kazanım süresi bakımından yetersiz olduğu göz önünde bulundurularak 1977 ve 1991 tarihleri arasında başkaca hava fotoğrafı bulunup bulunmadığı araştırılmamış,

hava fotoğrafı ile ispat edilemeyen bölümlerle ilgili olarak 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan bu bölümlerin zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı, ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihte başladığı ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususlarını irdeler şekilde rapor alınmamış, taşınmazın imar planı kapsamında bulunup bulunmadığına ilişkin müzekkere yazılmasına karşın müzekkere akıbeti araştırılıp taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı da belirlenmemiştir.

Diğer taraftan mahkemece hükme esas alınan 15.07.2014 havale tarihli jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi raporu ile 20.12.2010 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün konumu birbirinden farklı yerde gösterildiği gibi (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü ise farklı yüzölçümlü olarak belirlenmiş, mahkemece oluşan bu çelişkiler dahi giderilmeden hüküm kurulmuştur.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle çekişmeli taşınmaz bölümlerinin imar planı kapsamında olup olmadığı, imar planı kapsamında ise imar planının onay tarihi ... ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığından ayrı ayrı sorulmalı, 1977 ve 1991 tarihleri arası döneme ait stereoskopik hava fotoğrafları bulunup bulunmadığı Harita Genel Komutanlığından sorulup bulunması halinde getirtilerek dosya arasına konulmalı, taşınmaz başında fen bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı,

keşif sırasında dinlenilecek davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime, nasıl intikal ettiği, imar-ihyaya ne zaman başlanılıp tamamlandığı, tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen sürenin geçip geçmediği,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 1977 ve 1991 tarihleri arasında hava fotoğrafı bulunması halinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu ve ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliği ile kullanım durumunu kesin olarak belirleyen ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını tespit eden rapor alınmalı, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilerek taşınmazın konumu net olarak ortaya konulmalı,

taşınmazların imar planı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde 3402 sayılı Kanun'un 17. maddesi göz önüne alınarak varsa imar planının onay tarihinden önce 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddesinde öngörülen koşulların davacı taraf yararına gerçekleşmiş olup olmadığı belirlenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.