Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/10859 K.2017/3758

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda ... Köyü çalışma alanında bulunan 111 ada ... parsel sayılı ....024,70 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mezarlık vasfıyla davalı ... Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava konusu 111 ada ... parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün, adına kayıtlı 111 ada ... parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle adına tescili istemiyle tapu iptali ve tescil davası açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, dava konusu 111 ada ... parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi ... ... ....03.2015 havale tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen bölümünün tapu kaydının iptali ile 111 ada ... parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının dayandığı tapu kaydının 111 ada ... parsel sayılı taşınmazın dava konusu bölümünü kapsadığı, bu bölüm ile davacı adına kayıtlı olan komşu 111 ada ... parsel sayılı taşınmazın zeminde bir bütün olduğu ve tümünün önceden beri davacı tarafından kullanıldığı kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu 111 ada ... parsel sayılı taşınmaz, kadimden beri köyün kullanımında olması nedeniyle mezarlık vasfı ile davalı ... Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., dava konusu 111 ada ... parsel sayılı taşınmazın tamamının mezarlık vasfında olmadığını, bir kısmının mezarlık, bir kısmının adına kayıtlı 111 ada ... parsel sayılı taşınmazının devamı niteliğinde olan tarla olduğunu iddia ederek tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava açmış, ancak Mahkemece davacının dayandığı tapu kaydı mahalli Tapu Müdürlüğü ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Daire Başkanlığı’ndan sorulmamış, tapu kayıt malikleri ile davacı arasında akdi veya irsi bir ilişki bulunduğunun tespiti için davacı tarafa kanıtlama imkanı tanınmamış, tapu kaydı bilirkişilerden sorulmamış,

yöntemince taşınmaza uygulanıp, tapu kaydının mevki ve hudut itibariyle dava konusu taşınmaza uyup uymadığı araştırılmamış, tapu kaydının bir hududu “mezarlık” okumasına rağmen, mezarlık ile dava konusu taşınmaz bölümü arasındaki sınır yöntemince saptanmamıştır.

O halde; doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle davacı tarafın dayandığı tapu kaydı, tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritası ile birlikte, mahalli Tapu Müdürlüğü ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Daire Başkanlığı’ndan istenmeli, bu tapu kaydının kadastro çalışmaları sırasında revizyon görüp görmediği, görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazların kadastro tutanak örnekleri, dayanak tapu kaydının revizyon gördüğü taşınmazları bir arada gösteren geniş kapsamlı pafta örneği ve bu taşınmazları dıştan çevreleyen taşınmazların kadastro tutanakları ile varsa dayanakları getirtilmeli, böylelikle dosya ikmal edilmelidir.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde; dava konusu taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, ziraat bilirkişisi ve teknik bilirkişi huzuru ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte davacı tarafın dayandığı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte keşifte okunup sınırlarının yerel bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, tapu kaydının hududunun “mezarlık” okuduğu gözetilerek mezarlık ile dava konusu taşınmaz bölümü arasındaki sınır belirlenmeli, 111 ada ... parsel sayılı taşınmazın taşınmazın metruk veya faal mezarlık olup olmadığı, ne zamandan beridir, hangi bölümünün mezarlık olarak kullanıldığı, mezarlık yapılmadan önce taşınmazın kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı,

dava konusu taşınmaz bölümü ile davacı adına kayıtlı 111 ada ... parsel sayılı taşınmazın önceden beri bir bütün oluşturup oluşturmadığı, bu bölümün niteliği, intikali ve tasarrufu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tapu kaydının yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının beyanları arasında çelişki doğduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli,

teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı krokili rapor düzenlettirilmeli, ziraat bilirkişisinden komşu parsellerin toprak yapısı ile de mukayese yapılarak taşınmazın toprak yapısı, niteliği ve zilyetlikle mülk edinebilecek yerlerden olup olmadığı yönünde bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı, tapu kaydının hudutlarının değişebilir nitelikte olup olmadığı kesin olarak saptanarak,

değişebilir sınırlı olduğu kanaatine varılması halinde kaydın miktarı ile geçerli olacağı düşünülmeli, davacının, dayandığı tapu kaydının malikleri ile arasındaki akdi veya irsi ilişkiyi kanıtlayamadığı veya kanıtlamasına rağmen tapu kaydının taşınmazı kapsamadığının anlaşılması halinde davacı, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine de dayandığından, uyuşmazlığın zilyetlik hükümlerine göre çözüleceği göz önünde bulundurulmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.