Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/11148 K.2016/5805

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen 17.03.2015 gün ve saatte temyiz eden ... vs. vekili Avukat ... ile aleyhine temyiz istenilen ... vs. vekili Avukat ... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlandı. Tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 291 ve 292 parsel sayılı 6.360,00 ve 3.815,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar paylı olarak davalılar ... ve müşterekleri adına hükmen tescil edilmiştir. Davacılar ... ve arkadaşları kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle taşınmazların adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacıların murislerinin davalı tarafla arasında kiracılık ilişkisinin bulunduğu, bu nedenle taşınmazlardaki zilyetliklerinin asli zilyetlik olmadığı gibi davacıların murislerinden bağımsız malik sıfatıyla zilyetliklerinin bulunmadığı, Kadastro Mahkemesinde görülen davanın taraflar arasında kesin hüküm teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli olmadığı gibi varılan sonuç dahi dosya kapsamına uygun olmayıp kendi içinde de çelişkilidir.

Çekişmeli 291 ve 292 parsel sayılı taşınmazlar dava dışı bir kısım taşınmazlarla birlikte 17.09.1955 tarihli tapu kaydı kapsamında kaldığından bahisle 1973 yılında davalı taraf adına tespit edildiği, davacılar dışında üçüncü kişilerin tespite itiraz etmesinden dolayı yapılan yargılama sonucunda davalılar adına tesciline karar verildiği ve 16.07.2008 tarihinde kesinleştiği eldeki davanın da 24.04.2014 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacılar taşınmazların murislerin tasarruf ve zilyetliğinde iken ölümleriyle kendilerinin zilyet olduğunu, tespite esas alınan tapu kaydının çekişmeli taşınmazlara ait olmadığını, ait olsa dahi yüzölçümüyle kapsamadığını, davalılar tarafından tespitten önce açılan dava sonucunda tapu kaydının yüzölçümü arttırılmış olsa bile anılan davada taraf olmadıklarından kendilerini bağlamayacağını öne sürmüşler, davalı taraf ise taşınmazın tespite alınan tapu kaydı kapsamında olduğunu taşınmazların eskiden davacıların murislerine kiraya verildiğini, davacı tarafın zilyetliğinin kira ilişkisinden kaynaklandığını savunmaktadır.

Hal böyle olunca; davada çözümlenmesi gereken husus taşınmazların davalıların tutunduğu tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı ve davacı tarafın zilyetliğinin asli ya da fer'i nitelikte mi bulunduğunun tespit noktasında toplanmaktadır.

Ne var ki; mahkemece tespite esas alınan tapu kayıtları, yüzölçüm arttırılması davasına ait mahkeme ilamı ve dayanağı harita getirtilmemiş (Dairemizce yapılan geri çevirme sırasında istenilmesine rağmen yalnızca kök tapular getirtildiği tedavüllerinin ve mahkeme ilamının ise istenmediği görülmüştür.) tapu kayıtları yapılan keşifte uygulanmamış ve tapu kaydının kapsamı belirlenmemiştir.

Diğer yandan çekişmeli taşınmazların hükmen oluşan tapu kayıtlarına göre eldeki davada davalı olarak gösterilen kişiler dışında malik olarak ...'in de adlarının bulunduğu tespit edilmiştir. Davacılar tarafından açılan davanın taşınmazların tamamına yönelik olduğu, davalı olarak gösterilen kişilerin paylarına yönelik bulunmadığına göre adı geçenlerinde davaya dahil edilmesi zorunludur.

Öncelikle, adı geçenlerin davaya dahil edilmesi hususunda davacı tarafa süre ve imkan tanınarak taraf teşkili tamamlanmalıdır.

Daha sonra çekişmeli taşınmaza uygulanan tapu kayıtlarının açıkta pay kalmayacak şekilde tedavülleri, tapu kaydının yüzölçümünün arttırılmasına dayanak mahkeme ilamı ile haritası getirtilmeli yine aynı tapu kaydına dayalı olarak tespiti yapılan komşu 290 ve 291 parsel sayılı taşınmazlar hakkında görülen Kadastro Mahkemesinin 2008/17 Esas sayılı dava dosyasında keşfe hazırlık olarak fen bilirkişisi ...'ten alınan rapor ve haritanın bir örneği dosya arasına konularak davalıların tutundukları tapu kaydının revizyon gördüğü taşınmazları dıştan çevreleyen komşu taşınmazların tespit tutanakları,

tespitlerine esas alınan tapu kayıtları tedavülleriyle birlikte Tapu Müdürlüğünden getirtilerek dosya tamamlandıktan sonra mahallinde 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, keşifte tespite esas alınan tapu kayıtları, tespit sırasında revizyon gördüğü taşınmazları dıştan çevreleyen tapu kayıtları, yüzölçüm arttırılmasına esas mahkeme ilamı ve dayanağı haritası yöntemine uygun şekilde uygulanmak suretiyle;

tapu kayıtlarının kapsamları belirlenmeli, dayanak tapu kaydının sınırlarının okunan dere ve lebi derya sınırlarının değişebilir nitelikte olup olmadığının açığa kavuşturulması, değişebilir nitelikte ise tapu kaydının yüzölçümü ile geçerli olacağı, yine yüzölçümü arttırılması davasında davalar ya da bayiilerinin taraf olmadıklarının belirlenmesi halinde davacıları bağlamayacağı göz önünde bulundurulmalı, tapu kayıtlarının hukuki kıymetini yitirip yitirmediği araştırılmalı, bu şekilde tapu kaydının kapsamı tayin edilmeli,

çekişmeli taşınmazların tamamını ya da bir kısmını kapsamadığının belirlenmesi halinde davacıların taşınmazlardaki zilyetliğinin asli mi yoksa kiracılık ilişkisinden kaynaklanan fer'i zilyetlik mi olduğu tereddütsüz ortaya konulmalı, önceki günlü keşifte alınan beyanlara göre taşınmazlar üzerinde davacı taraf ve bayiilerinin zilyetliğinin tespitten en az 30-40 yıl öncesine dayandığı dikkate alındığında kira ilişkisinin ve dolayısıyla zilyetliğin fer'i nitelikte olduğunun ispat yükünün bu hususu iddia eden davalı tarafa ait olduğu düşünülmeli bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece açıklanan hususlar göz önüne alınmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacının temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için belirlenen 1.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, duruşmada kendisini vekil ile temsil ettiren davacılara verilmesine,