Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/12569 K.2018/38

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 180 ada 10 parsel sayılı 320.639,88 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz hali arazi niteliğiyle ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... adına tespit ve tescil edilen 180 ada 15 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün tespit sırasında davalı taşınmaz içinde bırakıldığını öne sürerek bu bölümün adına tescili istemiyle dava açmış, akabinde babası ... mirasçıları adına tescil edilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 180 ada 10 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen harita ve raporda (A) ile gösterilen 17.696,98 metrekare yüzölçümündeki bölümünün ...'ın mirası 64 pay kabul edilerek mirasçıları adına payları oranında, geri kalan kısmın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı taraf lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Taşınmaz başında dinlenen 3 yerel bilirkişi ve bir tespit bilirkişisi aynı beyanda bulunarak davacının murisinin öncesinde hububat ekmek suretiyle tarım arazisi olarak kullandığını daha sonra meyve ağaçlarını diktiğini, muris tarafından 20 seneden fazla kullanıldığını bildirmiş, ziraat bilirkişisi tarafından verilen raporda makinalı tarıma geçildiği dönemlerde toprağın işlendiği,

daha sonra hububat tarımından vazgeçilerek meyve ağaçları dikilmek suretiyle bahçe ziraati yapıldığı belirtilmiş ise de temyize konu (A) ile gösterilen 17.696,98 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümü üzerinde 18 yaşın altında olmak üzere toplam 31 meyve ağacının bulunması karşısında meyve bahçesi nitelendirme yapılmasıda mümkün görülmediği gibi rapor ekinde bulunan fotograflardan da taşınmazın tamamının ekonomik amaca uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı yönünde tereddüt oluşmuştur.

Ne var ki. Mahkemece zirai bilirkişi raporunun ve tanık beyanlarının desteklenmesi amacıyla bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılması gerektiği düşünülmemiştir.

O halde; öncelikle, kadastro tespit tarihinden geriye doğru 15, 20 ve 25 yıl öncesine ilişkin üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek getirtilmesi, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra;

yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve tespit tarihine kadar davacı taraf yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

fen bilirkişinden keşfi takibe elverişli çekişmeli taşınmaz bölümünün gösterir rapor istenmeli, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan ise çekişmeli taşınmaz bölümünü geçmişteki ve şimdiki nitelikleri, üzerindeki bitki örtüsü, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldıkları, taşınmazların toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirme ve rapor ekinde taşınmazı değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmek suretiyle ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

yukarıda sözü edilen stereoskopik hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik yöntemle incelemesi yaptırılmalı; çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında göstermesi, bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliklerinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığı, hususunda bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmalı;

keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.