Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/12953 K.2017/7254

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, ... Köyü çalışma alanında bulunan ... ada ..., ..., ... ve ... parsel sayılı sırasıyla 391.64, 1.778.52, 256,45 ve 696,48 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalıların murisi ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve miras yoluyla gelen hakka dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmış ancak yargılama sırasında vefat etmesi nedeniyle mirasçılarından ..., ... ve ... davaya katılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, dava konusu ... ada ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile 1/3 payının davacı ... mirasçıları adına, 2/3 payının ise davalılar ... mirasçıları adına tapuya tesciline, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki iki katlı evin davalılar ... mirasçılarına ait olduğunun tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava ve temyize konu ... ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre nizalı taşınmazların miras bırakan ...’dan miras yoluyla intikal ettiği ve tüm mirasçıların katılımıyla yöntemine uygun biçimde taksim edilmediği hususu dosya kapsamı itibariyle sabit olduğuna göre, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik yoktur.

Ne var ki, davacı vekili dava dilekçesinde çekişmeli taşınmazların kök muris ...’dan miras yoluyla intikal ettiğini ve mirasçılar arasında herhangi bir taksim yapılmadığını ileri sürerek miras payı oranında tescil talebinde bulunmuştur. Dosyada mevcut ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2009/1257-1930 Esas, Karar sayılı mirasçılık belgesine göre, davacı ...’ın miras payı 1/4’tür.

HMK'nın 26. (HUMK'nın 74.) maddesi uyarınca hâkim tarafların isteği ile bağlı olup ondan fazlasına ve başka bir şeye karar veremez. Hal böyle olunca, davacı ...’ın miras payı olan 1/4 oranında tescil kararı verilmesi gerekirken, talep aşılarak 1/3 oranında tescil kararı verilmesi isabetsiz olup, davalılar vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün belirtilen taşınmazlar yönünden BOZULMASINA,

2- Dava ve temyize konu ... ada ... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; mahkemece nizalı taşınmazın tüm mirasçılar tarafından birlikte hareket edilmek suretiyle dava dışı ...'dan takas yoluyla edinildiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davalılar vekili, çekişmeli taşınmazın kök muristen intikal eden bir taşınmaz olmadığını ve davalıların murisi ... tarafından dava dışı Niyazi Kan isimli şahıstan bedeli karşılığında senetle satın alındığını iddia etmiştir.

Mahallinde yapılan keşifte dinlenen tanık ve yerel bilirkişi beyanlarının birlikte değerlendirilmesinden, çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın öncesinin dava dışı ... isimli şahsa, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın öncesinin ise muris ...’a ait olduğu ve bu iki taşınmazın murisin ölümünden sonra takas edildiği noktasında herhangi bir ihtilaf yoktur.

İhtilaf, bu takas işleminin muris ...’ın tüm mirasçıları tarafından birlikte yapılarak dava konusu taşınmazın tüm mirasçılar tarafından birlikte mi alındığı, yoksa sadece davalıların murisi ...’ın kendi miras hissesini vererek dava konusu taşınmazı tek başına mı aldığı noktasındadır. Mahkemece taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişiler ve tanıkların beyanları tamamen farklı ve çelişkili olup, yetersiz bulunmaktadır.

Şöyle ki, bir kısım tanık ve yerel bilirkişiler muris ... mirasçılarının birlikte hareket ederek takas işlemini gerçekleştirdiklerini, dolayısıyla da tüm mirasçıların nizalı taşınmazda hak sahibi olduklarını beyan etmekte iken, bir kısım tanık ve mahalli bilirkişiler ise davalıların murisi ...’ın ... ada ... parseldeki kendisine ait miras hissesini ...’a verdiğini, karşılığında da dava konusu ... ada ... parseli müstakilen aldığını beyan etmektedirler.

Beyanlar arasındaki bu çelişki giderilmeden ve takas iddiası yeterince araştırılmadan eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması isabetsizdir. Ayrıca mahkeme kararının gerekçesinde hangi delile veya sözlü beyana, hangi nedenle üstünlük tanındığı da yeterince açıklanmamıştır. Yine, takas işlemi sonucunda dava dışı ...’a verildiği iddia edilen ... ada ... parsel sayılı taşınmazın tespit tutanağı ve varsa dayanakları da dosya arasına getirtilmemiştir.

Böylesine eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle takas işlemi sonucunda dava dışı ...’a verildiği belirtilen ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağı ve varsa dayanakları dosya arasına getirtilmeli, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra da mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif icra edilmelidir.

Yapılacak keşifte, taraf tanıkları, yerel bilirkişiler ve tespit bilirkişilerinden, takas işleminin kim tarafından, ne zaman ve ne şekilde yapıldığı, tereke taksim edilmemiş ise takas işlemine tüm mirasçıların katılıp katılmadığı,

takas işlemi tek bir mirasçı tarafından yapılmış ise bu mirasçının kendi adına mı yoksa tüm mirasçılar adına mı hareket ettiği, yapılan takas işlemine diğer mirasçıların sarahaten veya zımnen muvaffakatlarının bulunup bulunmadığı hususları sorularak duraksamaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, çelişki giderilemediği takdirde hangi kanıta veya sözlü beyana üstünlük tanındığı gerekçesiyle birlikte karar yerinde açıklanmalı,

terekenin taksiminden önce mirasçılardan biri tarafından takas yapılmış ve uzun süre diğer mirasçılar tarafından bu işleme ses çıkarılmamış ise bunun yapılan işleme muvafakat anlamı taşıyıp taşımadığı ve bu işlemin tereke adına yapılmış sayılıp sayılamayacağı hususu üzerinde durulmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, davacılar vekilinin dava dilekçesindeki talebi miras payıyla sınırlı olmasına ve davacı ...’ın miras