Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13020 K.2017/6083

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, .... Köyü çalışma alanında bulunan 116 ada 3 parsel sayılı 508,29 metrekare yüzölçümündeki kargir iki katlı ev ve arsası vasfındaki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, miras yoluyla gelen hak ve taksime dayanılarak davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., 2510 sayılı İskan Kanunu Hükümleri uyarınca oluşan tapu kaydına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... temsilcisi tarafından esasa ilişkin olarak, davalı vekili tarafından ise vekalet ücreti yönünden ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Davacı ..., çekişmeli taşınmazın 2510 sayılı İskan Kanunu hükümleri uyarınca oluşan ve Hazineye ait olan 24.11.1988 tarih ve 6 sayılı tapu kaydının kapsamında kaldığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Davalı ..., çekişmeli taşınmazın Hazineye ait tapu kaydının kapsamında kaldığını ancak tapunun oluşumundan sonra taşınmazın ... tarafından kendisine satıldığını ve bedelinin nakden ödendiğini, hatta buna ilişkin olarak "Köy Gelişme Alanı İçin Verilen (Satılan) Arsalara Ait Temlik Cetveli" başlıklı çizelgenin düzenlendiğini ileri sürmüş ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Yerel Mahkeme, çekişmeli taşınmazın davacı Hazineye ait tapu kaydının kapsamında kaldığını ancak sonradan bedeli karşılığında davalıya satılarak temlik edildiğini, dosyaya sunulan temlik cetvelinin de bu hususu doğruladığını, 2510 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca tapuda devir yapılmasa dahi dağıtım defter ve kararlarının altının vali ve kaymakamlarca imzalanmasıyla birlikte taşınmazın mülkiyetinin tescilsiz olarak temlik alana geçmiş sayılacağını, bu nedenle de davacı Hazinenin çekişmeli taşınmaz üzerinde herhangi bir hakkının kalmadığını kabul etmiş ve bu gerekçelerle davanın reddine karar vermiş ise de, yapılan inceleme,

araştırma ve uygulama hüküm vermeye elverişli ve yeterli bulunmamaktadır.

Davalı tarafça sunulan "Köy Gelişme Alanı İçin Verilen (Satılan) Arsalara Ait Temlik Cetveli" isimli fotokopi belgenin incelenmesinden, belgenin altında ilgili kamu görevlilerinin imzalarının bulunup bulunmadığı anlaşılamadığı gibi, Yerel Mahkemece bu belgenin oluşumuna ve satış bedelinin davalı tarafça ödenip ödenmediğine dair gerekli araştırmalar yapılmamış ve konuya ilişkin tüm belgeler ilgili kurumdan getirtilerek dosyaya konulmamıştır.

Davacı ... tarafından sunulan 24.11.1988 tarih ve 6 sayılı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritalarıyla birlikte eksiksiz olarak dosya arasına getirtilmesi gerekirken, bu belgelerin bir kısmının dosyaya getirildiği ancak tamamının dosya arasında bulunmadığı ve geldi-gitti kayıtları arasında kopukluk bulunduğu anlaşılmıştır.

Tapu Müdürlüğünden gelen cevabi yazıda, davacı ... tarafından sunulan tapu kaydının kadastro sırasında dava dışı 103 ada 2 parsel sayılı taşınmaza revizyon gördüğü belirtilmesine karşın, Yerel Mahkemece bu husus araştırılmamış ve söz konusu taşınmaza ilişkin kadastro tespit tutanağı ve varsa dayanakları dosyaya getirtilmemiştir.

Yine, komşu taşınmazlara ilişkin kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanakları belgeler ile kesinleşmiş olanların tapu kayıtları, davalı olanların ise dava dosyaları getirtilmemiş ve yöntemince komşu parsel uygulaması yapılmamıştır. Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için, öncelikle davacı Hazinenin dayandığı 24.11.1988 tarih ve 6 sayılı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritalarıyla birlikte eksiksiz revizyon durumu araştırılmalı, taşınmazlara ilişkin kadastro kayıtları ve davalı iseler dava Yine, Tapu Müdürlüğü'nden gelen ... tapusunun revizyon gördüğü belirtilen dava dışı 103 ada 2 parsel sayılı taşınmaz ile çekişmeli taşınmaza komşu tüm taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları belgeler ile kesinleşmiş iseler tapu kayıtları, davalı iseler dava dosyaları getirtilerek dosyaya konulmalı,

dosya bu şekilde ikmal edilip keşfe hazır hale getirildikten sonra da mahallinde yaşlı, taşınmazı iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile fen ve ziraat bilirkişilerinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında davacı ... tarafından sunulan tapu kaydının haritasının bulunması halinde, tapu kaydına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca haritasına göre kapsam tayin edileceğinden, fen bilirkişisinden tapu kaydının kapsadığı alanı krokisinde göstermesi istenilmeli, tapu kaydının haritası bulunmadığı takdirde tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı,

fen bilirkişisine yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaretlettirilmeli, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan davaya konu edilen taşınmazın intikali ve zilyetlik durumu hususunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, daha sonra fen bilirkişisine uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, varsa revizyon gördüğü parseller de göz önüne alınarak tapu kaydının dava konusu taşınmazı veya başka taşınmazları kapsayıp kapsamadığı araştırılmalı,

tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde ise tanık sıfatıyla tespit bilirkişileri dinlenilmeli, çekişmeli taşınmazın davacı ... tarafından sunulan tapu kaydının kapsamında kaldığının tespiti halinde, tapunun oluşumundan sonra ilgili dağıtım cetveli uyarınca bedeli karşılığında davalıya satılıp satılmadığı ve satılmış ise satış bedelinin davalı tarafça ödenip ödenmediği hususları araştırılmalı, 2510 sayılı Yasa'nın 23 ve 3402 sayılı Yasa'nın 46/2.maddesi hükmünün uygulanma koşullarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği karar yerinde tartışılmalı,

bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de, dava genel mahkemede açılan tapu iptali ve tescil davası olduğundan ve davanın reddine karar verildiğinden, çekişmeli taşınmazın üzerindeki muhtesatlar da dahil edilmek suretiyle belirlenen toplam değeri üzerinden kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, taşınmaz üzerindeki muhtesatlar dikkate alınmadan sadece taşınmazın çıplak değeri üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesi de isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA,