Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13335 K.2017/7943

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "hava fotoğraflarından da yararlanılmak sureti ile taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu ile taşınmazın imar-ihyaya konu olup olmadığının belirlenmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacının davasının kabulü ile dava konusu ... İli ... İlçesi Büyük ...

Köyünde kain teknik bilirkişiler ... ve ... tarafından düzenlenen 15.01.2010 tarihli rapor ve ekli krokide (A) harfi ile gösterilen doğusu 242 ve 287 parsel sayılı taşınmazlar, batısı tapulama harici taşınmaz ve ötesi yol, güneyi 242 parsel sayılı taşınmaz, kuzeyi tapulama harici taşınmaz ile çevrili tarla niteliğindeki 2.517,98 metrekare yüzölçümlü tapulama harici taşınmazın TMK'nın 713/1 maddesi gereğince davacı ... oğlu 1957 doğumlu ...

TC kimlik nolu ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davacı lehine dava tarihine kadar zilyetlikle kazanma süresi ile koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de hükmüne uyulan bozma ilamında çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumunun belirlenmesi, tanık ve bilirkişi sözlerinin ilmi esaslara göre hazırlanmış ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşan uzman bilirkişilerin raporları ile denetlenmesi gereğine değinilmiş olmasına rağmen, Mahkemece keşif yapılmaksızın, dosya ziraat ve jeoloji bilirkişilerine tevdii edilmiş, bilirkişilerce dosyaya sunulan rapor doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

O halde; mahkemece yapılacak iş; ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları marifetiyle taşınmaz başında keşif yapılması, dava tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak taşınmaz üzerinde bulunan antep fıstığı ve diğer meyve ağaçlarının dikilme suretiyle mi yoksa aşılama suretiyle mi dava konusu taşınmaz üzerinde bulunduğunun araştırılması,

imar-ihyanın başlangıç ve tamamlanma tarihinin, taşınmazın niteliğinin, kullanım süresinin ve zilyetlik başlangıç tarihinin belirlenmesine çalışılması gerekir. Tanık ve bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlendikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirme yapılarak karar verilmelidir.