Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13357 K.2017/6687

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu .../ ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 224 ada 1 parsel sayılı 9.599,52 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tarla vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, beyanlar hanesinde taşınmazın ... tarihi sit alanında kaldığı, korunması gerekli kültür varlığı olduğu ve ...'ın kullanımında olduğu şerh verilmiştir. Davacı ..., irsen intikal, taksim, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve vergi kaydına dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin tespit tutanakları ile dayanak kayıtları getirtilmemiş ve mahkemece yapılan keşifte uygulanmamış, uyuşmazlığın çözümünde hava fotoğraflarından yararlanılmamış, yetersiz ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş, davacının aynı çalışma bölgesinde zilyetlik yoluyla iktisap edebileceği taşınmaz miktarı üzerinde durulmamış, taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu ve süresi kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için; öncelikle çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin tespit tutanakları ile dayanakları dosyasına getirtilmeli, dava konusu taşınmazı kapsayacak şekilde ve tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilerek dosya arasına konulduktan sonra mahallinde fen bilirkişi, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı ile üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, ilk kez hangi tarihte kullanılmaya başlandığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanılageldiği, imar-ihyaya, ne zaman başlandığı ve tamamlandığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; tanık ve bilirkişi sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, fen bilirkişiden keşfi izlemeye elverişli harita ve rapor düzenlemesi istenmeli; ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazların öncesinin ve hali hazır durumunun ne olduğu,

toprak yapısı, bitki örtüsü ve niteliği hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş, denetime elverişli rapor düzenlemesi, çekişmeli taşınmazın farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmesi istenmeli ve jeodezi ve fotogrametri mühendisince, o tarihlerdeki niteliklerinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, taşınmazların kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri,

bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, davacı ve murisi adına aynı çalışma alanı içerisinde kadastro sırasında belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığının Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden (senetsiz defteri) sorularak varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örneklerinin getirtilmeli bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.