Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13630 K.2017/8831

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 120 ada 149 parsel sayılı 1.954,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle kargir ev ve tarla vasfıyla ölü olduğu belirtilerek Osman Boz adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı Hazine; çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup kimsenin kullanımında bulunmayan yayla niteliğinde orta malı yerlerden olduğu, davalılar yararına zilyetlikle iktisap koşulları oluşmadığı iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli taşınmazın fen bilirkişisi Ümit Gül'ün 30.12.2012 tarihli rapor ve ekinde krokide (B) harfi ile gösterilen 941,16 metrekarelik bölümünün davalılar murisi adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı raporda (A) harfi ile gösterilen bakiye bölüme yönelik talebin reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı Hazine vekilinin temyizi 30.12.2012 tarihli raporda (A) harfi ile gösterilen bölüme yöneliktir. Mahkemece, bu bölüm üzerinde davalılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşulları oluştuğu gerekçesiyle dava reddedilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yayla niteliğinde yerlerden olduğu, kimsenin zilyet ve tasarrufunda bulunmadığı iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazın özel mülkiyete elverişli yerlerden mi yoksa yayla niteliğinde bulunan bir taşınmaz mı olduğu; özel mülkiyete elverişli yerlerden ise davalılar yararına zilyetlikle ikitisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Keşifte beyanına başvurulan mahalli bilirkişi, çekişmeli taşınmazın Gökbel yaylası içerisinde bulunduğu, Kestel Kasabası'nın yaylası olduğu, sadece yazları yaylada kalındığı, ancak dava konusu yerin davalılar ve ailesine ait olduğunu, taşınmaz üzerindeki ağaçları davalıların babası Osman'ın 30-40 yıl önce diktiğini, ayrıca sebze ekerek kullanıldığını beyan etmiştir.

Yine duruşmalarda beyanlarına başvurulan davacı Hazine tanıkları da dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın ....'in yaylası olduğu, eskiden hayvan otlatmak için yazları çıkılan bir yer olduğunu beyan etmişlerdir.

Keşif sonucu düzenlenen 26.02.2013 havale tarihli zirai bilirkişi raporunda da (A) ile gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde 1 adet 50 yıllık söğüt ağacı ve yaşları 15 ila 20 arasında değişen kavak ağaçları bulunduğu, bu ağaçlar dışında başkaca tarımsal faaliyet bulunmadığı ve yayla özelliğinde bir taşınmaz olduğu belirtildikten sonra özel mülkiyete konu olduğu tarım arazisi vasfında olduğu belirtilmiş olup rapor bu haliyle kendi içinde çelişkilidir.

Ayrıca, dava konusu taşınmaza güneyden komşu bulunan aynı ada 150 parsel sayılı taşınmaza ilişkin görülen bir dava bulunduğu ve o dava sonucu verilen hükmün, kadim yayla araştırması yapılması gereğine işaret edilerek bozulduğu anlaşılmaktadır.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca yayla tahsisi yapılıp yapılmadığı Özel İdare Müdürlüğünden, 4342 sayılı Yasa uyarınca yayla tahsisi yapılıp yapılmadığı Mülki Amirlikten sorulup saptanmalı, yapılmış ve bu yönetimsel işlemler kesinleşmiş ise yayla tahsis haritası ve eki belgeler yerinden getirtilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava konusu taşınmazların bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar;

fen ve ziraatçi bilirkişi eşliğinde dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, bölgede yayla tahsisi yapılmış ise yayla tahsis haritasının ölçeği ile kadastro paftasının ölçeği eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi fen memuru eliyle yerine her iki harita çakıştırılmak suretiyle uygulanmalı, taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından yayla tahsisi yapılmamış ise yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde yayla olarak kullanılıp kullanılmadığı yolunda olaylara dayalı bilgi alınmalıdır.

Ayrıca dosya arasında bulunan komşu 152 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının incelenmesinde, malik hanesi boş ve davalı olarak görülmekle. Hazine tarafından aynı nedene dayalı olarak açılan bir dava dosyası bulunup bulunmadığı; davalı olup olmadığı, tespitinin kesinleşip kesinleşmediği incelenip irdelenmeli, eğer davalı ise dava dosyaları getirtilerek incelenmelidir. Bu şekilde araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra; çekişmeli taşınmazın yayla olduğunun anlaşılması halinde.

3402 sayılı Kanun'un 18/2 maddesi uyarınca, kamu orta malı niteliğindeki taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin, süresi ne olursa olsun hukukça değer taşımayacağı dikkate alınmalı; yayla niteliğinde olmayan özel mülkiyete elverişli yerlerden olduğu anlaşılır ise; davalı tarafça taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin ekonomik amaca uygun zilyetlik olup olmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.