Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1393 K.2016/2475

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ...

Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davalı ... ve paydaşları adına kayıtlı bulunan eski 2185 parsel sayılı 5.164,67 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 1206 ada 1 parsel numarasıyla ve 5.166,88 metrekare yüzölçümlü olarak, tapuda davalı ... adına kayıtlı bulunan eski 2188 parsel sayılı 8.405,12 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 1206 ada 4 parsel numarasıyla ve 8.404,36 metrekare yüzölçümlü olarak, tapuda davalı ... adına kayıtlı bulunan eski 1174 parsel sayılı 4153 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 1206 ada 6 parsel numarasıyla ve 4.217,73 metrekare yüzölçümlü olarak,

tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 1175 parsel sayılı 2660 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 1206 ada 5 parsel numarasıyla ve 2.617,44 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ... uygulama kadastrosu sırasında kendine ait 1206 ada 5 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün eksildiği ve eksikliğin 1206 ada 1, 4 ve 6 parsel sayılı taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 1206 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişilerinin 14.10.2014 tarihli rapor eki krokide (A) harfi ile gösterilen 18,58 metrekarelik ve (B) harfi ile gösterilen 28,56 metrekarelik kısımlarının, 1206 ada 4 parsel sayılı taşınmazın aynı tarihli rapor eki krokide (C) harfi ile gösterilen 149,68 metrekarelik kısmının, 1206 ada 6 parsel sayılı taşınmazın aynı tarihli rapor eki krokide (D) harfi ile gösterilen 191,59 metrekarelik kısmının, bu parsellerden ifraz edilerek 1206 ada 5 parsel sayılı taşınmaza eklenmek sureti ile 3.005,85 metrekare yüzölçümü ile tapuya tesciline,

1206 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 5.119,74 metrekare, 1206 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 8.254,68 metrekare, 1206 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 4.026,14 metrekare yüzölçümü ile tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... Tic. Day. Tük. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... ... Metal Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili ile davalı ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta;

bundan sonra yukarıda sözü edilen yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır.

Bu nedenle mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının kesinleşen tesis kadastrosundan kaynaklanan mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve bu nitelikteki mülkiyet uyuşmazlıklarının çözümünün Kadastro Mahkemelerinin görevi olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda mahkemece, tesis kadastrosuna esas ölçü krokisinde eski 1175 sayılı (yeni 1206 ada 5) parsel sayılı taşınmazın sınırında tel örgü ve taş duvar bulunduğu kabul edilerek, tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftası ada bazında çakıştırılmaksızın, 1206 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 1 ve 4 parseller ile ortak sınırındaki taş duvar ve 6 parsel ile arasındaki tel örgünün sabit sınır olduğunu belirten yetersiz teknik bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; mahkemece harita mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere iadesine,