Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/15068 K.2018/430

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "mahkemece, dava konusu taşınmazın terör nedeniyle boşaltıldığı tarih olan 1992 yılından önce tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığının yöntemince araştırılmadığı, 1992 yılından 20 yıl öncesine ilişkin en geç 1972 yılına ait hava fotoğrafları üzerinde yöntemince uygulama yapılarak taşınmazda imar-ihya yapılıp yapılmadığı ile imar-ihya yapılmış ise hangi tarihte başlayıp hangi tarihte tamamlandığını belirten ayrıntılı rapor alınmadığı, çekişmeli taşınmaza komşu 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağı ile varsa dayanaklarının getirtilmediği,

komşu 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın mera parseli olması durumunda çekişmeli taşınmaz yönünden yöntemince mera araştırması yapılması gerektiğinin düşünülmediği, köye dönüş tarihi olan 1998 yılından tespit tarihi olan 2008 yılına kadar,

çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan karakol binası ile bu binayı çevreleyen duvar dışında kalan bölümlerin davacı tarafça kullanılıp kullanılmadığının açıklığa kavuşturulmadığı belirtildikten sonra komşu 101 ada 1 sayılı parselin kadastro tutanağının onaylı örneği ve varsa dayanağı kayıtlar ve 1992 yılından 20-25 yıl öncesindeki döneme ilişkin birbirine yakın tarihlerde çekilmiş 3 adet stereoskopik hava fotoğrafları ile 1998 yılı ile 2008 yılı arasındaki döneme ilişkin aynı nitelikte en az 2 adet hava fotoğraflarının getirtilmesi,

bu şekilde dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yeniden keşif yapılmak suretiyle yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın temyize konu bölümünün hangi tarihten beri kim tarafından neye istinaden zilyet edildiğine ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiğinin etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılması,

köye dönüş tarihi olan 1998 yılından tespit tarihi olan 2008 yılına kadar, çekişmeli taşınmaz üzerinde bulunan karakol binası ile bu binayı çevreleyen duvar dışında kalan bölümlerin davacı tarafça kullanılıp kullanılmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması, kullanılmıyor ise bu durumun iradi terk niteliğinde olup olmadığı hususu üzerinde durulması, zirai bilirkişiden taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise imar-ihya işlemlerinin ne zaman başlanılıp ne zaman tamamlandığı ve taşınmazın temyize konu bölümünün niteliği hususlarında rapor alınması,

ayrıca getirtilecek hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişiler kuruluna stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmak suretiyle taşınmazın temyize konu bölümünün niteliği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi hususlarında bilirkişi kurulundan rapor alınması, tanık ve bilirkişi sözlerinin bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek taşınmazın

temyize konu bölümü üzerinde davacı taraf yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 217 ada 20 parsel sayılı üç adet kargir karakol binası ve arsası vasfı ile ... adına kayıtlı bulunan taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ve eki krokide (B) harfiyle gösterilen 21.093,61 metrekare yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptali ile, bu bölümün 217 ada 20 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek aynı ada son parsel numarası ve tarla vasfı ile davacılar ... ve ... adına 1/2 pay ile tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ve eki krokide (B) harfiyle gösterilen bölümü üzerinde davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak; bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamında belirtildiği üzere 1992 yılından 20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilerek yöntemince inceleme yapılmamış, dosya içerisine getirtilen 1973 yılına ait tek hava fotoğrafının incelenmesi sonucunda ise taşınmazın açıklık ve düz görünüme sahip olduğu belirtilmesine rağmen niteliği hususundan bahsedilmemiş, yine ziraatçi bilirkişisi tarafından çekişme konusu taşınmaz bölümü üzerinde davacılar tarafından imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve tamamlandığı,

taşınmaz bölümünün ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığı hususlarını açıklar nitelikte rapor ibraz edilmemiş, taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklardan aynı hususlarda bilgi alınmamıştır. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına oluşan usuli müktesep hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi ve o doğrultuda işlem yapılması zorunlu hale gelir.

Doğru sonuca ulaşabilmek için, yukarıda belirtilen tarihlere ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan getirtilerek dosya ikmal edilmelidir.

Dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, daha önce yapılan keşiflerde beyanına başvurulan mahalli bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, ziraat bilirkişisi aracılığı ile yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı,

imar-ihyanın tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki mevcut ve doğabilecek çelişkiler usulen giderilmeye çalışılmalı, ziraat bilirkişiden taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise imar-ihya işlemlerinin ne zaman başlanılıp ne zaman tamamlandığı ve taşınmazın temyize konu bölümünün niteliği hususlarında rapor alınmalı, ayrıca getirtilecek hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmak suretiyle taşınmazın temyize konu bölümünün niteliği, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

imar-ihyaya konu edilmiş ise taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi hususlarında, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.