Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/15748 K.2017/6430

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; imar ve ihyaya ilişkin tüm olumlu ve olumsuz koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılıp saptanmasının zorunlu olduğu, davacı ...’ın 01.01.1958 doğumlu olup, tespit tarihi ile doğum tarihi ve keşif tutanağında yer alan bilgiler birlikte gözetildiğinde çok genç yaşta bulunan davacının 78.844,20 metrekare büyüklüğündeki yeri imar ve ihya etmesi konusunda duraksama bulunduğu açıklandıktan sonra davanın açıldığı 31.03.2010 tarihinden geriye doğru en az 20 yıl öncesine ait (1970-1980 arası) iki ayrı zamanda çekilmiş yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının getirtilerek dosya arasına konulması,

aynı tarihler arasında düzenlenmiş fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise il Kadastro Müdürlüğünden istenerek dosyaya eklenmesi, yeniden yapılacak keşifte konunun uzmanı üç jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla, hava fotoğrafları ile istenen paftaların zemine uygulanması, hava fotoğraflarının çekildiği tarihlere göre dava konusu taşınmaz ve çevresinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı veya hangi nitelikte bulunduğu,

yine il Kadastro Müdürlüğünden istenen paftaların düzenlendiği tarihler esas alınarak tesciline karar verilen taşınmazın imar ve ihya edilerek tarımda kullanılıp kullanılmadığı ya da ne durumda bulunduğu hususlarının hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi, uzman bilirkişilerden gerekçeli, tarafların ve Yargıtay’ın denetime açık rapor istenmesi, uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle yerel bilirkişi ve tanıkların keşif yerinde dinlenilmeleri, davacının hangi tarihte taşınmazın imar ve ihyasına başladığı,

imar ve ihyayı ne şekilde sürdürdüğü ve hangi tarihte imar ve ihyanın tamamlandığı konularında yerel bilirkişi ve tanıkların bilgilerine başvurularak saptanması, imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığının hesaplanması, önceki keşiflerde yer almamış bir uzman ziraat mühendisi aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı incelenerek rapor istenmesi,

bir önceki bilirkişi raporundaki gerekçelerde eleştirilerek aynı konuda görüşünün ortaya konulmasının istenilmesi gerektiği belirtilip, davacının dava dilekçesinde açıkça 78.844,20 metrekarelik yerin tescilini istediği halde, istekten fazlaya hükmedilmesinin de isabetsizliğine değinilmiştir. Yargılama sırasında 13.02.2013 tarih ve 9361 yevmiye ile çekişmeli taşınmaz 387 parsel numarası ile Hazine adına idari yoldan tescil edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, davalı Hazine adına kayıtlı 387 parsel sayılı taşınmazın tapusunun bir kısmının iptali ile, Harita Mühendisleri...., ....,...., fen memuru .... tarafından sunulan 08.04.2015 tarihli fen raporunda (A) harfiyle gösterilen toplam: 78.844,20 metrekare yüzölçümlü taşınmazın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, harita mühendislerinin raporunda (B) harfiyle gösterilen 261,70 metrekarelik taşınmazla ilgili davanın taleple bağlılık ilkesi gereğince reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, taşınmazın dava tarihi itibariyle 25 yılı aşkın süreden beri imar-ihyası tamamlanmış olup, kültür arazisi olarak kullanıldığı ve davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Ancak; bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamında belirtildiği üzere hava fotoğrafı incelemesi, konusunda uzman üç kişilik jeodezi-fotogrametri mühendisi bilirkişi yerine kontrol mühendisi ve bir kadastro teknisyeninden oluşan bilirkişi kuruluna yaptırılmıştır. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına oluşan usuli müktesep hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmesi ve o doğrultuda işlem yapılması zorunlu hale gelir.

Doğru sonuca ulaşabilmek için, üç jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla hava fotoğraflarının çekildiği tarihlere göre dava konusu taşınmaz ve çevresinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı veya hangi nitelikte bulunduğu,

taşınmazın imar ve ihya edilip kültür arazisi olarak kullanılıp kullanılmadığı imar-ihyanın başlangıç ve bitiriliş tarihleri ile ekonomik amacına uygun zirai zilyetliğin kaç yıla ulaştığı hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmeli, uzman bilirkişilerden gerekçeli, tarafların ve Yargıtay’ın denetime açık rapor istenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.