Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1593 K.2016/2937

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ...Köyü çalışma alanında bulunan ve tapuda ... adına kayıtlı bulunan eski 759 ve 204 parsel sayılı 21.700 ve 36.400 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla 135 ada 14 ve 136 ada 36 parsel numarasıyla ve 18.970,88 ve 5.550,75 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve arkadaşları adına tapuda kayıtlı bulunan eski 194 ve 197 parsel sayılı 1.320 ve 180 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla 135 ada 3 ve 136 ada 2 parsel numarasıyla ve 1.467,64 ve 320,62 metrekare yüzölçümlü olarak;

... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 205 ve 206 parsel sayılı 340 ve 1.520 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, sırasıyla 136 ada 6 ve 135 ada 6 parsel numarasıyla ve 395,72 ve 1.876,38 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 195 parsel sayılı 1.880 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 135 ada 4 parsel numarasıyla ve 2.104,86 metrekare yüzölçümlü olarak; ...adına tapuda kayıtlı bulunan eski 208 parsel sayılı 2.240 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 135 ada 8 parsel numarasıyla ve 2.302,34 metrekare yüzölçümlü olarak;

... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 750 parsel sayılı 1.080 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 135 ada 10 parsel numarasıyla ve 1.259,54 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ... vekili, uygulama kadastrosu sırasında mera parselleri olan eski 759 ve 204 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümlerinin eksildiği ve eksikliğin davalılara ait taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak ayrı ayrı dava açmıştır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın reddine ve çekişmeli taşınmazların uygulama tespitindeki yüzölçümleri ile tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosuna itiraz niteliğindedir.

Uygulama kadastrosuna itiraz davaları, zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, taşınmaz sınırlarının tek tek değerlendirmeye tabi tutulup ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmesi faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır.

Somut olayda davacı ..., dava dilekçesinde uygulama kadastrosu sırasında mera parselleri olan eski 759 ve 204 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümlerinin eksildiği ve eksikliğin davalılara ait taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak 136 ada 2 parsel sayılı (eski 197 parsel), 136 ada 6 parsel sayılı (eski 205 parsel), 135 ada 4 parsel sayılı (eski 195 parsel), 135 ada 3 parsel sayılı (eski 194 parsel), 135 ada 6 parsel sayılı (eski 206 parsel), 135 ada 10 parsel sayılı (eski 750 parsel) ve 135 ada 8 parsel sayılı (eski 208 parsel) sayılı taşınmaz maliklerine dava açmıştır.

Bu davalarda husumetin, itiraz edenin taşınmazı aleyhine yapılan tespit sonucunda yüzölçümü artan ya da lehine ortak sınır değiştirilen taşınmazların maliklerine yöneltilmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için ...'nin yüzölçümlerinin eksildiğini iddia ettiği eski 759 ve 204 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine yüzölçümü artan ya da ortak sınırı değişen eski 759 (yeni 135 ada 14) parsel yönünden eski 207, 209, 747, 748 ve 749 parsel sayılı ve eski 204 (yeni 136 ada 36) parsel yönünden eski 196, 198, 201, 203, 757 ve 758 parsel sayılı taşınmaz maliklerine husumet yöneltilmeden işin esasına girilmesi isabetsizdir.

O halde; mahkemece öncelikle taşınmazlara komşu tüm taşınmaz maliklerine davanın yöneltilmesi için, bu parsellere ait tutanaklar davalı hale getirilerek dosya içerisine konulmalı; bahsi geçen komşu parsel maliklerinin davaya dahil edilmesi için davacıya süre ve imkan verilmelidir.

Ayrıca, keşif sonucu dosyaya sunulan bilirkişi heyeti rapor ve ek raporunda; dava konusu eski 204 parsel sayılı taşınmazın yenileme çalışmalarında paftası ve teknik belgelerinde hata bulunmadığı, taşınmazın sınırlarının kısmen sabit kısmen geçerli sınır olarak alındığı, tapulama işlemleri sırasında hesap karnesinde taşınmaz yüzölçümünün kaba hesap hatası yapılarak 5550 metrekare yerine 36.400,00 metrekare hesaplanarak hatalı tescil edildiği, yapılan yenileme çalışmasının doğru olduğu ve eski 759 parselin yenileme çalışmalarında sınırlandırma tanımlamalarının doğru olduğu,

yüzölçümündeki farklılığın ilk tesis kadastrosu sırasında 636, 645, 646, 661, 662 ve 663 nolu detay noktalarının hatalı tersimatından kaynaklandığının anlaşıldığı, yeniden yapılan takeometrik ölçü değerlerine göre hesap edilen yüzölçümün farklılığının tecviz sınırları içinde kaldığı,

bu nedenlerle yapılan yenileme çalışmasının hatalı olmadığı belirtilmiş ise de, eski 204 parsel yönünden tesis ölçü krokisi ile paftasında fark bulunmasına rağmen bu farka ve nedenlerine raporda değinilmediği gibi, raporda hesap cetvelinde 204 parsel için değişmez katsayının 200 olarak belirlenmesinin hatalı olduğu belirtilerek tesis yüzölçümünün hatalı hesaplandığı belirtilse de, hesap cetvelinde diğer bazı parsellerin değişmez katsayısının 40 olarak belirlenmesi yanında davalı 204 parselin de içinde bulunduğu eski 751,

759 ve 760 parsellerin 200 değişmez katsayı ile çarpılarak yüzölçümünün hesaplandığı görülmekle bunun nedeninin denetime elverişli olacak şekilde raporda belirtilmemesi de isabetsizdir. Eksik araştırmayla ve denetime elverişsiz rapor ile karar verilemez.

Mahkemece, yöntemince taraf teşkili sağlandıktan sonra, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi,

hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu,

üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının tesis kadastrosundan kaynaklanan mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve bu nitelikteki uyuşmazlıkların çözümünde kadastro mahkemesinin görevli olmayacağı da göz önünde bulundurulmalıdır.