Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/16783 K.2017/8253

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 106 ada 106 ve 116 ada 107 parsel sayılı 31.046.90, 4.184,60 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle Hazine adına 106 ada 110 parsel sayılı 8.569,40 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise kamu orta malı niteliğinde mera olarak sınırlandırılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış, yargılama sırasında 116 ada 107 parsel sayılı taşınmazla ilgili davasından feragat etmiştir. Birleşen dosya davacısı ... da, 116 ada 107 parsel sayılı taşınmaz hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı ...’ın davasının reddine, davacı ...’ın davasının kabulüne, çekişmeli 106 ada 106 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, 106 ada 110 parsel sayılı taşınmazın mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline yazılmasına, 116 ada 107 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava konusu 106 ada 106, 110 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı ... vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

2- Dava konusu 116 ada 107 parsel sayılı taşınmaz yönünden; davacı ... vekili, dava konusu taşınmazın dedesinden babasına, babasından davacıya intikal ettiğini, eklemeli olarak 100 seneyi aşkın süredir zilyetliğinde olduğunu belirterek tespitin iptali ile davacı adına tescilini istemiş, keşifte; dava konusu yerin davacıya babasından kaldığını, taksimen davacıya düştüğünü, Toprak Tevziden çok önce taşınmazın davacıya ait olduğunu beyan etmiştir.

Davalı Hazine vekili, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, taşınmazın Hazine tapusunun oluşumundan evvel davacının babası lehine zilyetlikle kazanma şartlarının oluştuğu ve ölümüyle yapılan taksim sonucu davacıya düştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne, tespitin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tespit bilirkişiler, taşınmazın bildiler bileli davacıya ait olduğunu, taşınmazın babası ...’den kaldığını, ölümünden sonra taksimen davacıya düştüğünü halen davacının kullandığını beyan etmişlerdir. Ancak dosya içerisinde bulunan belirtmelikte dava konusu taşınmaza isabet eden Toprak Tevzi 188 parselinin ... işgalinde gösterildiği ve belirtmelik tutanağında meradan açma olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu husus keşifte sorulmamış, yeterli mera araştırması yapılmamış, her ne kadar keşif zaptına gözlem olarak taşınmazın çevresinde mera parseli bulunmadığı belirtilmiş ise de, dava konusu taşınmaza komşu tüm taşınmazların kadastro tutanakları, dayanakları, varsa kesinleşme şerhli mahkeme ilamları getirtilip denetlenmemiştir.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle dava konusu taşınmaza komşu parsel tutanak, dayanak ve varsa kesinleşme şerhli mahkeme ilamları getirtilmeli, çevresinde mera parseli olup olmadığı belirlenmeli, ardından çekişmeli taşınmazı iyi bilen, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı hem aynı, hem komşu köylerden seçilecek yerel bilirkişiler, tespit bilirkişilerinin tümü ve taraf tanıkları ile mahallinde yeniden keşif yapılarak, bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, mera olup olmadığı, hangi tarihten beri ve ne şekilde, kim veya kimler tarafından kullanıldığı, kullanmanın ekonomik amaca uygun olup olmadığı,

zilyetliğin nasıl intikal ettiği, belirtmelikte işgalci olarak adı geçen ...’ın taşınmazla ilgisi bulunup bulunmadığı, komşu parseller ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı gibi hususlar tek tek sorulup saptanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, keşfe katılacak 3 kişilik zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve diğer yönlerden komşu parsellerden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, uzman fen bilirkişisinden ise keşif ve uygulamaları denetlemeye elverişli, çekişmeli taşınmaz ile komşu parsellerinin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren, bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye olanak verecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor ile kroki alınmalı,

dava konusu taşınmazın evveliyatının mera olmadığının tespit edilmesi halinde davalı Hazine tapusunun oluşum tarihi olan 1961 yılına kadar davacı lehine zilyetlikle edinme koşullarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli, mahkemece tüm deliller birlikte değerlendirilerek, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.