Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/16836 K.2018/1436

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 167 ada 6 parsel sayılı 12.320,34 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu, kimsenin mülkiyet iddiasında bulunmadığı ve ekonomik yarar sağlanması mümkün olan yerlerden olduğu belirtilerek hali arazi vasfı ile davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... ve ..., irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak eşit payla adlarına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmışlardır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 167 ada 6 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar ... ve ... adlarına 1/2'şer payla tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temscilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro öncesi haklara dayanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümünün 1958 tarihli satış senedinin hudutları yazmadığı için uygulanamadığı ancak “şafta mahallesi hudutları dahilinde babamdan kalan” ifadesinde geçen taşınmazın, bu bölümünü kapsadığının yerel bilirkişi beyanları ile doğrulandığı, bu kısmın davacıların kök murisi ...'a ait olduğu, davacılar dışında dava dışı İ....'in mirasçı ve hak sahibi olduğu ancak 01.12.2014 havale tarihli dilekçe ile İlminor'un davaya muvafakat ettiği ve dava konusu taşınmazda herhangi bir hak talebinde bulunmadığı;

raporda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü üzerinde ise davacılar yararına kadastro tespit tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Davacılar taşınmazın bir kısmının murisleri ....dan kaldığını iddia ederek adlarına tescilini talep etmişlerdir.

TMK'nın 701. maddesi gereğince elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi taşınmazlarda kural olarak tasarrufi işlem niteliğindeki davanın elbirliği maliklerinin hepsi tarafından birlikte açılması gerekmektedir. Somut olayda, davacıların murisi ....

23.12.2002 tarihinde ölmüş olup, davacılar arasında mirasçılardan İlminor Keskin bulunmamakta ise de, yargılama sırasında adı geçen tarafından davacılar lehine payından feragat ettiğine ilişkin beyanı karşısında davacıların aktif dava ehliyetinin bulunduğu kuşkusuz ise de; mahkemece esasa ilişkin yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Keşif sonucu alınan tek kişilik ziraat bilirkişisi raporunda, taşınmaz üzerinde farklı yaş ve türde meyve ve yabani orman ağaçlarının bulunduğu, çevresinin belirgin bir şekilde orman ağaçları ile sınırlı ve çevrili olduğu, tarımsal faaliyete uygun olduğu, bakımsız olup uzun süredir çayır olarak biçildiği ve otlatma suretiyle kaba yem kaynağı olarak kullanıldığını belirtmiş, tek kişilik orman bilirkişi raporunda da. (Z) harfi

ile simgelenen ve ziraat alanı olarak nitelendirilen, orman sayılmayan alan içinde kaldığı, 1969 tarihli hava fotoğrafında ise, açık renkte görünen orman bütünlüğü dışındaki alanlar içinde kaldığı bildirilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın kuzey hududunda 167 ada 5 sayılı mera parseli bulunduğu halde, yöntemince mera araştırması yapılmamış, çekişmeli taşınmaz ile mera parseli arasında ayırıcı unsur olup olmadığı belirlenmemiş, bu kapsamda taşınmazın geçmişteki niteliğini, kullanım şeklini ve sınırlarını belirleme bakımından en önemli yöntem olan hava fotoğraflarından da yararlanılmamış, doğu hududunda ise, 103 ada 1 sayılı orman parseli bulunduğu halde yöntemince orman araştırması yapılmamıştır.

Çekişmeli taşınmazın kadastro tespitinin 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 18.maddesine göre yapıldığı göz önüne alındığında taşınmazın önceki niteliğinin belirlenmesi zorunludur. Eksik inceleme ile hüküm verilemez.

O halde, sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için; öncelikle çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı’ndan getirtilerek dosyaya konulmalı, daha sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, taşınmazın bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, teknik bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi, 3 kişilik ziraat bilirkişi ve 3 kişilik orman bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşifte, komşu parsellerle birlikte geniş kapsamlı değerlendirme yapılmak suretiyle dava konusu taşınmazın öncesinin ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin kadim mera, yaylak veya kışlak ya da orman olup olmadığı, ormandan açılıp açılmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, teknik bilirkişiden keşfi izlemeye yeterli ve ayrıntılı rapor alınmalı;

orman bilirkişi kurulundan bölgede orman tahdidinin ne zaman yapılıp kesinleştiği, taşınmazın tahdit dışında bırakılıp bırakılmadığı, doğu sınırındaki ormanın devamı niteliğinde olup olmadığı, ormandan açılıp açılmadığı, orman sayılan yerlerden olup olmadığı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu mera parseliyle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki örtüsü ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklayan, çekişmeli taşınmazın her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilerek bu fotoğraflar üzerinde parselin sınırları ve varsa mera ile aralarındaki ayırıcı unsurlar işaretlenerek ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafında stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, mer’a parseli ile bir bütün olarak kullanılıp kullanılmadığı, sınırlarının belirgin olup olmadığı taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmazda sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.