Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/17581 K.2017/8202

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 154 ada 25 ve 26 parsel sayılı 10.514,69 ve 19.773,43 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlardan 154 ada 25 parsel sayılı taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden iken ... tarafından 10 yıl süre ile kullanılıp daha sonra terk edildiği.

154 ada 26 parsel sayılı taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden iken ... tarafından 10 yıl süre ile kullanılıp daha sonra terk edildiği belirtilerek ham toprak vasfı ile Hazine adına tescil edilmiştir. Davacılar ... ve ..., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ise, ..., ..., ... ve ... davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 154 ada 26 parsel sayılı taşınmazın 11.11.2014 tarihli fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile gösterilen 4.312,00 metrekare yüzölçümündeki kısmı yönünden tapu kaydının iptali ile bu kısmın davacı ... ve ... adına, 154 ada 25 parsel sayılı taşınmazın aynı raporda (A) harfi ile gösterilen 8.026,00 metrekare kısmı yönünden tapu kaydının iptali ile davacılar ..., ..., ... ve ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, teknik bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümler yönünden davacılar lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazlar ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olup bu vasıftaki taşınmazların kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamış, tek ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen yetersiz ve soyut değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu ile yetinilmiştir.

Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ilişkin en az 3 ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek getirtilip dosya ikmal edilmeli, bundan sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisi ve fen bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi kurulunun katılımı ile keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, imar-ihyaya konu edilebilecek yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisine dosyanın tevdi ile dava konusu taşınmazın tespit tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesi istenilmeli, 3 kişilik uzman ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı,

taşınmazı komşu parsellerle ve geriye kalan kısımları ile birlikte ele alan, taşınmazın önceki ve mevcut niteliğini, ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldığını, varsa üzerindeki bitki örtüsünü, cinsini ve yaşlarını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.