Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/17761 K.2017/8209

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1973 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında dere yatağı olarak tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, teknik bilirkişilerin 31.12.2013 havale tarihli krokili raporunda (TH) harfleri ile gösterilen 2.537,72 metrekare yüzölçümündeki kısmın davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından esasa yönelik, davacı vekili tarafından ise katılma yolu ile vekalet ücretine yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir. Davalı Hazine vekilinin temyizine gelince, Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Davacı taraf, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki nedenine dayanarak tescil isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, hükme esas alınan 31.12.2013 tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (TH) harfleri ile gösterilen çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmaz başında yapılan keşifte alınan beyanlar soyut nitelikte olup, tek zirai bilirkişi tarafından verilen rapor taşınmazın niteliğini belirlemekten uzak ve ekteki fotoğraflarla çelişkili olduğu gibi, taşınmazın niteliğinin ve kullanım durumunun belirlenmesinde en önemli yöntem olan hava fotoğraflarından da usulünce yararlanılmamış,

dava tarihinden geriye doğru taşınmaza ait 3 ayrı zamana ilişkin hava fotoğrafı üzerinde serbest çalışan jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita bilirkişisi tarafından inceleme yaptırılması gerekirken Van Kadastro Müdürlüğü'nde görevli olan harita mühendisi bilirkişi tayin edilmek suretiyle rapor düzenlettirilmiş, taşınmazın hali hazırda ham toprak vasfında olduğu fotoğraflardan anlaşılmasına karşın eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek taşınmazın niteliğinin ne olduğu net olarak belirlenmemiştir.

Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin (1997, 1992, 1987 yılları) en az 3 adet stereoskopik hava fotoğrafı ile temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Öğretim Üyelerinden seçilecek 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan ziraatçi bilirkişi kurulu ve serbest çalışan jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalı; yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak gibi devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup olmadığı, zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği ve bir zilyetlik mevcut ise zilyetliğin terk edilip edilmediği, zilyetlik terk edilmişse hangi tarihte ve ne sebeple terk edildiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı.

3 kişilik uzman ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, imar-ihyası gereken yerlerden ise hangi tarihte imar-ihyasına başlanıp tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapor ekinde taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli,

belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında işaretlenmek suretiyle bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesi istenilmeli, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları da incelenerek bu fotoğraflara göre taşınmaz bölümünün niteliğinin ne olduğu değerlendirilmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.