Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/18126 K.2018/5503

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ...İlçesi Topraktepe Köyü çalışma alanında bulunan 352, 353, 354 ve 355 parsel sayılı sırasıyla 26.250.00, 24.125.00, 14.125,00 ve 39.750,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle ... oğlu ...mirasçıları ile İbrahim oğlu ... mirasçıları adına tespit edilmiştir. İtirazı ... Komisyonunda reddedilen davacı ... ... ve ..., tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak dava açmış, yargılama sırasında ise ...

354 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazların tespit maliklerinin mirasçıları adlarına hüküm yerinde gösterilen payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, dahili davacılar ... ve müşterekleri (davacı .........’un bir kısım mirasçıları) ile müdahil davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davacı tarafın dayandığı tapu kaydının dava konusu taşınmazlara uymadığı gibi çekişmeli taşınmazların davalıların dayandığı ve tespite esas alınan tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; verilen karar dosya kapsamına uygun düşmediği gibi; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama da hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu 352, 353, 354 ve 355 parsel sayılı taşınmazlar.

26.250,00, 24.125,00, 14.125,00 ve 39.750,00 metrekare yüzölçümleri ile Şubat 326 tarih ve 231 sıra nolu tapu kaydı ile Teşrini Sani 1946 tarih 4 sıra numaralı tapu kayıtlarının kapsamında kalmaları nedeniyle davalıların murisleri adına tespit edilmiştir.

Davacılar ...... ve ..., tüm taşınmazlar hakkında Şubat 1944 tarih ve 3 sıra numaralı 22.935,00 metrekare yüzölçümlü ve "..., ..." sınırlarını ihtiva eden tapu kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine, müdahil davacı ... ise 354 parsel sayılı taşınmaz hakkında hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır.

Davalıların tutunduğu (ortak kök kayıttan gelen) ve tespite esas tapu kayıtları 45.950,00 metrekare miktarlı olup hudutları doğusu "...", batısı "...", güneyi "...", kuzeyi ise "Keli" okumaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilaf, taşınmazların tutunulan tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı, tapu kayıtlarının hukuki kıymetini yitirip yitirmediği ve kapsam dışında kalan bölümler yönünden ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle iktisap şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır. Davacı tapu kaydının taşınmazları kapsamadığı tespiti doğrudur.

Tapu uygulamasına göre davalıların tutunduğu tapu kayıtları çekişmeli taşınmazlara ait olmakla birlikte kuzey hududunda okunan ve mevki ismi belirten "Keli" sınırı nedeniyle tapu kaydı gayri sabit sınırlı olup, miktarıyla geçerlidir.

Ne var ki; mahkemece sözü edilen kayda miktarı ile kapsam tayin edilmediği gibi ... tutanaklarında tapu kayıt maliklerinden (Şubat 1326 tarih 231 sıra tapu kaydı maliki) ...’in 1939 yılında öldüğü belirtildiği halde tespit tarihi itibari ile tapu kaydının hukuki kıymetini yitirip yitirmediği araştırılmamış, miktar fazlası yönünden de zilyetlik yönünden yapılan yetersiz araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulmuştur.

Hal böyle olunca; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve hayatta olmaları halinde tutanak bilirkişilerinin tümü ve fen bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında öncelikle davalı tarafın dayandığı tapu kaydına güneyde bulunan 356 parsel sayılı taşınmazdan başlanarak yüzölçümüyle (45.950,00 metrekare) sınırlı olarak kapsam tayin edilmeli;

dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan tapu kaydının kapsamında kalan bölüm ile tapu kaydının kapsamı dışında kalan bölümler yönünden ayrı ayrı taşınmazların kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, hangi tarihten itibaren tespite kadar kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasında aykırılık oluştuğu takdirde çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, bu yolla taşınmazlar üzerindeki zilyetlik olgusu net olarak belirlenmeli, ziraat bilirkişisinden çekişmeli taşınmazların niteliği, toprak yapısı, zirai faaliyete konu olup olmadığı,

zilyetliklerinin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişisine uygulanan kaydın hudutları ile kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, tapu kaydının kapsamında kalan bölüm yönünden kayıt maliklerinden ...’in nüfus kaydı dosyaya celbedilip ölüm tarihi net olarak belirlenmeli, bu kişi payı yönünden zilyetlik durumu da dikkate alınarak tespit tarihi itibariyle ...

Kanunu’nun 13/B-c koşullarının davacı ve müdahil davacı taraf lehine gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmalı, tapu kayıt kapsamı dışında kalan taşınmaz bölümleri yönünden ise uyuşmazlığın 3402 sayılı ... Kanunu'nun 14. ve 17. maddesi hükümleri gereğince çözümlenmesi gerektiği düşünülmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.