Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1818 K.2016/1460

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu, .... Köyü çalışma alanında bulunan, 102 ada 13 parsel sayılı 38.549,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle ham toprak niteliğinde Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... çekişmeli taşınmazın bir bölümünün muris babası tarafından sağlığında kendisi ve kardeşi ...'a bağışlandığını, müştereken zilyet oldukları ve lehlerine zilyetlikle iktisap şartlarının oluştuğunu ileri sürerek 1/2 payının tapu iptal ve adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacının çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunmadığı kabul edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Dava ham toprak niteliği ile Hazine adına tespit ve tescil edilen taşınmazın doğu tarafında bir bölümüne ilişkindir.

Mahkemece taşınmaz başında yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen ziraat bilirkişi raporu taşınmazın tamamına yönelik olup taşınmazın uzun yıllardır kullanılmadığı, ancak bir bölümü üzerinde 25-30 yaşlarında meyve ağaçlarının bulunduğu belirtilmiş olmasına rağmen bu bölüm üzerinde davacı lehine zilyetlikle mülk edinmeye ilişkin şartların gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmamış, meyve ağaçlarının kapsadığı alan ile dava konusu edilen bölümün niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Dosyada dava konusu bölüme ilişkin olduğu belirtilen fotoğraf fen bilirkişisi raporunda dava konusu olarak gösterilen (A) bölümüne değil, taşınmazın dava konusu edilmeyen 102 ada 9 parsel sayılı taşınmaza komşu bölümlerine ait olup, üzerinde de herhangi bir ağaç gözükmemektedir. Hal böyle olunca, dosya kapsamından dava konusu edilen bölümün niteliği denetlenememektedir.

O halde doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle; tespit tarihi olan 2004 yılından geriye doğru 15, 20 ve 25 yıl öncesine ilişkin üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları getirtilmeli; bundan sonra mahallinde harita, jeodezi ve fotogrametri uzmanı fen bilirkişi, önceki bilirkişi dışında üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarının katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, ilk kez hangi tarihte kullanılmaya başlandığı, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanılageldiği, dava konusu bölüm üzerindeki meyve ağaçlarının kim tarafından dikildiği, bakım ve gözetimlerinin yapılıp yapılmadığı, hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; ziraat bilirkişisi kurulundan çekişmeli bölümün öncesinin ve hali hazır durumunun ne olduğu,

içerisindeki kayalık, tepe, çukur ve ekilmeyen bölümler ile ekilen bölümlerin nereler olduğu tek tek tespit edilmeli, çekişmeli taşınmaz bölümü ile dava dışı bölümler ve komşu taşınmazların toprak yapısı, bitki örtüsü ve niteliği hususlarında karşılaştırmalı olarak bilimsel verilerle desteklenmiş, denetime elverişli rapor istenmeli, yine çekişmeli taşınmazın dava konusu edilen bölümü ile dava konusu edilmeyen bölümünün denetime elverecek şekilde farklı yön ve açılardan fotoğrafları çektirilerek, tescili istenen kısmın sınırları işaretlenmeli;

uzman fen bilirkişisinden keşfi izlemeye elverişli harita ve rapor alınmalı, dosyaya getirtilen hava fotoğraflardaki niteliğinin ne olduğu hususunda ayrıntılı rapor vermesi istenmeli; bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapılmadan, eksik incelemeyle hüküm tesisi isabetsizdir.