Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/18751 K.2016/3771

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden vekili Avukat ... geldi. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., ... çalışma alanında yapılan kadastro sırasında tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescili istemi ile dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen ve orman bilirkişisi tarafından düzenlenen 12.02.2014 havale tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (A2) harfi ile gösterilen 3.790,37 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 1.464,27 metrekare, (C) harfi ile gösterilen 5.422,31 metrekare yüzölçümündeki taşınmazların davacı ... adına tapuya tesciline, davalı vekilinin tescil talebinin kabulüne, aynı krokide (D) harfi ile gösterilen 7.838,36 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın TMK'nın 713/6 ve 7.Maddesi gereğince orman vasfı ile davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş;

hüküm, davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, temyize konu (A2), (B) ve (C) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümleri üzerinde davacı lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle bu bölümlerin davacı ... adına. (D) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün ise orman olduğu gerekçesiyle adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Her ne kadar; taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar taşınmazın 1975 yılından beri davacı tarafından tarla olarak kullanıldığını söylemişler ise de ekonomik amaca uygun zilyetliğin ne zaman başladığının belirlenmesi ve (D) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün orman niteliğinde olup olmadığının tespiti amacıyla hava fotoğraflarından yararlanılması düşünülmemiş, taşınmazın bulunduğu bölgede baraj, sulama kanalı yapımından dolayı kamulaştırma işlemlerine başlandığı, dosyaya sunulan belgelerden anlaşıldığı halde DSİ'den bu bölgede baraj vb. nedenlerle kamulaştırma yapılıp yapılmadığı,

davacıya çekişmeli taşınmaz nedeniyle kamulaştırma bedelinin ödenip ödenmediği sorulmamış, varsa kamulaştırma haritasının gönderilmesi istenilmemiş, davacı adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit ve tescil edilen taşınmaz miktarı Tapu Müdürlüğünden araştırılmamıştır. Diğer yandan; dava, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak açılan TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir.

TMK'nın 713. maddesinin 3. fıkrasında tescil davasının, ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılacağı düzenlenmiştir. Diğer bir anlatımla tescil davasının ve taşınmazın bulunduğu Köy ya da Belediye Tüzel Kişiliğini hasım göstermek suretiyle açılması gerekir. Davacı tarafından dava tarihi itibariyle yalnızca hasım gösterilmiştir.

Yargılama sırasında taşınmazın bulunduğu Helete Belediyesi davaya dahil edilmiş, ve anılan yasadan dolayı ... Tüzel Kişiliğinin kaldırılmış olmasından dolayı bilahare ...

Tüzel Kişiliği davaya dahil edilmiş ise de; karar tarihinden önce 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun gereğince çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... sınırları il mülki sınırları olarak belirlenmiş, Büyükşehir Belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları İlçenin belediyesine katılmıştır.

Taraf teşkilinin yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir. O halde; öncelikle davacıya ...

Tüzel Kişiliğini davaya dahil etmesi için usulüne uygun süre verilmeli, daha sonra ... dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait (2008-1993 yılları arası) en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafları açıkça tarihleri gösterilecek şekilde getirtilmeli, çekişmeli taşınmaz hakkında fen bilirkişisi tarafından düzenlenen rapor ve haritanın bir örneği de gönderilerek ...'den taşınmazın bulunduğu bölgede baraj, sulama kanalı ve benzeri nedenlerle kamulaştırma çalışmalarının yapılıp yapılmadığı, kamulaştırma haritasının düzenlenip düzenlenmediği,

davacıya çekişmeli taşınmaz nedeniyle kamulaştırma bedeli ödenip ödenmediğine dair kayıt, belge ve haritalar getirtilmeli, davacı adına belgesiz zilyetlik yoluyla tespit ve tescil edilen taşınmaz miktarı Tapu Müdürlüğünden getirtilip dosyaya konulduktan sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle;

davacı tarafın bildirmiş olduğu tanıklar ile orman bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ile jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği,

ekonomik amaca uygun zilyetliğin ne zaman başladığı, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; yörede kesinleşen orman kadastrosunun bulunup bulunmadığı da araştırılarak bulunması halinde memleket haritası, amenajman planı ve hava fotoğrafları kesinleşen orman kadastrosunun bulunması durumunda ise orman kadastro harita ve tutanaklarının uygulanması suretiyle taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı ile ilgili olarak ormancı bilirkişiden açıklamalı rapor alınmalı,

3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan komşu parsellerin toprak yapısının da mukayese edilmesi suretiyle çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapor ekinde taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğraflarının eklenmesi istenilmeli; belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazın hava fotoğraflarında gösterilmesi, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu,

arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünü açıklayacak şekilde rapor alınmalı, ayrıca temin edilebilecek en eski uydu fotoğrafı ile kadastro paftası ve çekişmeli taşınmaz ile ve varsa kamulaştırma haritasının ve çakıştırmalı şekilde raporunda göstermesi istenilmeli.

Tapu Müdürlüğünden de belgesiz zilyetlik yolu ile davacının taşınmaz edinmiş olup olmadığı, araştırılıp, 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde de ön görülen miktar sınırları dikkate alınmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.