Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19056 K.2018/3510

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında .../... Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu ... ada ... parsel sayılı 2.001,94 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle ... adına tarla vasfıyla tespit edilmiştir.

Davacı ...; çekişmeli taşınmaza komşu olan ve tapu kaydı, harici taksim, hisse devri ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile ... ve ... adına tespit edilen ... ada ... parsel sayılı taşınmazın eksik tespit edildiği iddiasına dayanarak; birleşen dosya davacısı ... da aynı nedene dayanarak ayrı ayrı dava açmıştır.

Yargılama sırasında ..., davacılarla aynı nedene dayanarak davaya katılmış ve çekişmeli taşınmazın 1/2'şer hisselerle davacı ... ile kendisi adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı ...'ın, ... ve ... hakkında açmış olduğu davası ile birleşen dosya davacısı Zeynel ...'ın, ..., ... ve ... hakkında açmış olduğu davaların ayrı ayrı feragatleri nedeniyle reddine;

asli müdahil ...'ın ve birleşen dosya davacısı ...'ın ... ve ... hakkında açmış olduğu davasının kısmen kabulüne, çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ... tespitinin iptali ile teknik bilirkişinin 16.12.2014 havale tarihli ek raporuna ekli kroki de kırmızı renkte (E) harfi ile gösterilen çeşme ve çevresinin bulunduğu 156.32 metrekarelik kısmın ... ada ... parselden ayrılarak 195 adada en son parsel numarası verilerek ... adına çeşme ve çevresi vasfıyla;

aynı raporda açık yeşil renkte (D) harfi ile gösterilen 1.845,58 metrekarelik taşınmazın sulu tarla vasfıyla ... ada ... parsel olarak 1/2'şer hisse oranında birleşen dosya davacısı ... ile asli müdahil ... adlarına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından ... ada ... parselin tamamına; davacı ... ile müdahil ... tarafından ise Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilen (E) harfi ile gösterilen bölüme yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacıların dayandığı ve çekişmeli taşınmazın güneyden komşusu olan aynı ada 20 parsel sayılı taşınmaza revizyon gören tapu kaydının revizyon gördüğü parselle birlikte davaya konu taşınmazın (D) ile gösterilen bölümünü de kapsadığının anlaşılmasına ve bu bölümün davacı tarafın zilyetliğinde bulunduğunun mahkemece doğru olarak belirlenmesine göre davalı ... vekilinin, çekişmeli taşınmazın (D) ile gösterilen bölümüne yönelen temyiz itirazları yerinde değildir.

Tarafların taşınmazın (E) harfi ile gösterilen bölümüne yönelen temyiz itirazlarının incelenmesine gelince.

Mahkemece çekişmeli ... ada ... parselin kuzeyinde yer alan çeşme ve çevresinin kullanımının hiçbir zaman tek başlarına davacılara ait olmadığı, bu bölümün tüm köylünün ortak kullanımında olan ve köy halkınca ziyaret alanı olarak tanımlanan; sulama amaçlı olarak da kullanılan dilekler dilenen, çaputlar bağlanan ortak bir alan olduğu, ... tespiti esnasında sehven ... ada ... parsel içerisinde gösterildiği gerekçesiyle bu bölümün Köy Tüzel Kişiliği adına çeşme ve çevresi vasfıyla tesciline karar verilmiş ise de somut olayda 3402 sayılı ...

Kanunu'nun 30/2. maddesince tahdidi olarak düzenlenmiş bulunan re'sen malik araştırması gerektiren bir hal bulunmadığından ihtilafın kişilerin istemleriyle sınırlı olarak değerlendirilmesi gerekirken bu bölüm yönünden Köy Tüzel Kişiliği tarafından açılan bir dava da olmadığı halde Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; bu bölüm hakkında yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye elverişli değildir.

Şöyle ki; her ne kadar keşif sonucu düzenlenen teknik bilirkişi raporlarında; “tanık ve mahalli bilirkişilerce çekişmeli taşınmazda (E) harfi ile gösterilen bölümünün Köy Tüzel Kişiliğine ait çeşme olduğu; geri kalan kısmın ise davacıların kullanımında bulunduğunun beyan edildiği” belirtilmiş ise de; taşınmaz başında yapılan keşifte, bu bölümde çeşme olduğuna dair keşif tutanağına yansıyan bir hakim gözlemine ve bu hususta mahalli bilirkişi ve tanık beyanına rastlanmamış olup; dosya kapsamı, teknik raporlarda yer alan değerlendirmeyi denetime ve keşfi takibe elverişli değildir.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde, yaşlı, tarafsız, ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve teknik bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan teknik raporlarda (E) ile gösterilen taşınmaz bölümünün evveliyatının ne olduğu; kim ya da kimler tarafından ne şekilde kullanıldığı; çeşmenin bulunduğu ifade edilen bu bölümün evvelce sınırdaşı olan yol içerisine mi dahil olduğu,

yoksa çekişmeli ... parsel sayılı taşınmazın (D) ile gösterilen bölüm ile birlikte davacı yanca bir bütün olarak kullanılan yer içerisinde mi kaldığı,ayrıca 15.12.2014 tarihli teknik bilirkişi ek raporunda gösterildiği şekilde, bu bölüm ile ... ada ... parselin geri kalan (D) bölümü arasında ark ve patika yol bulunup bulunmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tespit gününe en yakın tarihli uydu fotoğrafları da değerlendirilerek taşınmazın niteliği belirlenmeli,

çeşmenin bulunduğu taşınmaz parçasının evvelce yol olduğunun anlaşılması halinde davacının tutunduğu tapu kaydının kuzey hududunun yol okuduğu dikkate alınarak; kayıt kapsamı dışında kaldığının kabulü gerekeceği hususu da düşünülerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır. Kabule göre ise 22.05.2014 tarihli teknik bilirkişi raporunda (E) ile gösterilen bölümün çeşme olup yüzölçümünün 156.36 metrekare olduğu.

16.12.2014 havale tarihli ek raporda ise aynı bölümün bu kez de 71.32 metrekare olduğunun belirtildiği anlaşılmış olup bu farkın hangi nedenden kaynaklandığı ek raporda belirtilmeyerek raporlar arasında çelişki yaratıldığı halde bu çelişkinin yöntemince giderilmemiş olması ve hükümde 16.12.2014 havale tarihli ek rapora atıf yapıldığı halde;