Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19249 K.2018/1100

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1966 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle, 25.01.2008 tarihinde dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişisinin 11.07.2014 havale tarihli ek raporu ekindeki krokide (A) harfi ile gösterdiği 94.268,59 metrekarelik kısmın davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli bölüm üzerinde, davacının dava tarihine kadar 20 yılı aşkın malik sıfatıyla kesintisiz ve nizasız zilyet olduğu ve TMK'nın 713. maddesi koşullarının davacı yararına gerçekleştiği kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz bölümünün bulunduğu yerin, 1966 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında "taşlık ve demirgirmez" niteliğiyle tespit dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Böyle bir taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için çekişmeli taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının getirtilerek bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekirken sadece 1984 yılına ait hava fotoğrafı üzerinde inceleme yapılmış olup; raporda bu kısmın tarıma elverişli olduğu belirtilmekle yetinilmiş; başkaca bir açıklamada bulunulmamıştır.

Yine keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler çekişmeli taşınmazın kuzeyinde bataklık niteliğinde bölüm bulunduğu ve davaya konu yerin, kuzeyden bataklığa sınır olduğunu belirtmelerine rağmen mahkemece bu yön üzerinde de durulmamış; teknik bilirkişi raporlarında da bahsedilen bataklığın nerede olduğu gösterilmemiş, jeoelog bilirkişiden bu hususta rapor alınmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için, öncelikle dava tarihinden geriye doğru 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı; bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile bir jeoloji mühendisi ve üç ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi katılımıyla yeniden keşif icra edilmelidir.

Keşif sırasında mahalli bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı,imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı ve tarımsal amaçlı kullanımın ne zaman başladığı; davaya konu yer içerisinde bataklık tabir edilen yerden kazanım olup olmadığı ve zilyetliğe konu edilmeyen kısımları bulunup bulunmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bir jeoloji mühendisi ve 3 ziraat mühendisi bilirkişiden oluşacak heyetten, taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve niteliğini, bataklık diye tabir edilen bölümden ne şekilde ayrıldığı,

arada doğal ya da yapay bir sınır bulunup bulunmadığı; tarım arazisi niteliği ile kullanıp kullanılmadığını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, hava fotoğrafı incelemesi konusunda uzman jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye streoskopik yöntemle yaptırılarak,

çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmazın farklı nitelikteki kısımları varsa bu kısımlar haritada ayrı ayrı gösterilmeli, çekişmeli taşınmazı her yönünden gösterir fotoğrafları çektirilerek bu fotoğraflar üzerinde taşınmazın sınırları işaretlenmeli,