Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19853 K.2018/804

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., Köyü çalışma alanında bulunan ve 1976 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tescil istemiyle dava açmış, yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları tarafından davaya devam edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 16.09.2014 tarihli kadastro teknisyeni ...ve harita mühendisi Gürkan Kaba tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) ve (B) harfleriyle gösterilen tapulama harici bırakılan yerlerin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, taşınmazın geçmişteki niteliğini, kullanım şeklini ve sınırlarını belirleme bakımından en önemli yöntem olan hava fotoğraflarından yararlanılmış ise de; dava tarihinden 28 yıl öncesine ait 1984 tarihli hava fotoğrafı üzerinden yapılan inceleme sonucunda harita bilirkişi tarafından düzenlenen raporda "taşınmazın imar-ihyasına başlandığı" şeklinde kanaat bildirilmesi karşısında imar-ihyanın tamamlandığı ve tarım arazisi olarak kullanımın başlamış olup olmadığının açıklığa kavuşturulmamış olması nedeniyle anılan hava fotoğrafı davayı aydınlatmaya elverişli değildir.

Diğer taraftan çekişmeli taşınmazların mera olduğu iddia edildiği halde yöntemince mera araştırması da yapılmamış, taşınmazlar hakkında mera tahsis kararı bulunup bulunmadığı ilgili mercilerden sorulup saptanmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için; taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararları, ekleri ve haritaları ile dava tarihi olan 2012 tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra;

taşınmaz başında komşu köyler halkından seçilecek tarafsız, olabildiğince yaşlı, çekişmeli taşınmazı iyi bilen yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişi ve ziraat mühendisi bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz bölümleri ile taşınmazın diğer bölümleri arasında ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat mühendisi bilirkişiden temyize konu taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın temyize konu bölümlerinin incelenen 3 adet fotoğrafına göre sınırları ve niteliği belirlenmeli, bu bölümler üzerinde imar – ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını ve tamamlanmış ise tamamlanma tarihini belirten rapor alınmalı, taşınmazın temyize konu bölümlerini her yönden gösterir fotoğrafları da çektirilmek suretiyle teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli,

taşınmazın bizzat mahkeme hakimince yapılan gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden ...