Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19902 K.2018/2092

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ...,Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tesbit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak mülkiyetin aidiyetinin tespiti istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne; fen bilirkişisinin 02.06.2014 havale tarihli raporuna ekli krokide nokta taramalı ve (A) harfi ile gösterilen 5.266,21 metrekare yüzölçümündeki kısmın mülkiyetinin davacı ...'e ait olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi, davalı ... vekili ile ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, kamu yararı kararı doğrultusunda yol yapıldığı belirtilen ve fen bilirkişisinin 02.06.2014 havale tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen kısmın davacıya ait olduğunun mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile belirlendiği kabul edilmek suretiyle bu kısmın mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Dosyaya ibraz edilen 13.06.2014 tarihli ziraat bilirkişi raporuna ekli fotoğraflarda taşınmazın hali hazırda yol olduğu gözlemlenmesine ve dava konusu taşınmaz üzerinde keşif günü itibari ile her hangi bir kültür bitkisinin olmadığı, taşınmazın uzun yıllardır ekilip biçilmediği ve üzerinde halen kendiliğinden yetişen otların bulunduğu belirtilmesine karşın taşınmazın niteliğinin ve davacı lehine kazanım koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi bakımından uyuşmazlığın çözümünde uydu ve hava fotoğraflarından yararlanılmamış, soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına dayalı olarak hüküm kurulmuştur.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin kamu yararı kararının alındığı ve taşınmazın yol haline dönüştürüldüğü belirtilen 1999 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ve en az 3 ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ve dava tarihine ve taşınmazın yol haline getirildiği belirtilen 1999 yılına (öncesine) yakın tarihlere ilişkin yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra,

taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, fen bilirkişi ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu; kadim nitelikte yol olup olmadığı, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime, nasıl intikal ettiği, taşınmazın öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı,

muhtaç yerlerden ise imar ve ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığı, taşınmazın kamulaştırmaya konu edilip edilmediği ve yol haline getirildiği güne kadar Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen sürenin geçip geçmediği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları ile uydu fotoğraflarının incelemesi yaptırılarak;

dava konusu bölümün önceki ve şimdiki niteliğinin, ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, ziraat bilirkişi kurulundan taşınmaz bölümünün toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsü, imar-ihyaya konu edilmişse, imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli rapor alınmalı, kamulaştırma haritası mevcut ise bu harita ile kadastro paftasını çakışır şekilde gösterir harita düzenlettirilmeli, diğer taraftan dosyanın ekinde bulunan ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009/78 Esas, 2009/154 Karar sayılı Kamulaştırmasız El atma Nedeniyle Tazminat istemine ilişkin davada davacının eldeki dosyada gösterdiği yerden daha az miktardaki yeri göstererek tazminat isteğinde bulunduğu anlaşıldığından bu kısım göz önünde bulundurulmalı, bundan sonra tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.