Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20363 K.2018/2175

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında...Yukarı Mahallesi çalışma alanında bulunan 207 ada 2 parsel sayılı 6884 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... ve arkadaşları adlarına, 207 ada 59 parsel sayılı 14979 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise vergi kaydı miktar fazlası olarak Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... ve arkadaşları, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır.

Yargılama sırasında uygulama kadastrosu çalışması yapılması sonucunda 207 ada 2 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümü 5.474,47 metrekare, 59 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümü ise 15.023,63 metrekare olarak belirlenmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 207 ada 59 parsel sayılı taşınmazın 15.023,63 metrekare yüzölçümü, 207 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ise 5.474,47 metrekare yüzölçümü ile payları oranında ... mirasçıları ... ve arkadaşları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 207 ada 2 ve 59 parsel sayılı taşınmazların öncesinde bütün olduğu ve 207 ada 59 parsel sayılı taşınmaz üzerinde ... mirasçıları davacılar ... ve arkadaşları yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, taşınmazı gösterir hava fotoğrafları ile fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar getirtilerek uzman bilirkişi eliyle incelenmemiş, çekişmeli 207 ada 59 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen 19.03.2015 havale tarihli raporda (B) harfiyle gösterilen bölümünün niteliği ile ilgili 19.03.2015 tarihli ziraatçi bilirkişi raporunda bu bölüm üzerinde 20-25 yıl öncesine kadar; yani, toprak işlemenin hayvanlar ile çekilen tarım aletleri ile yapıldığı zamanda kuru tarım arazisi olarak ekilip biçildiği,

makineli tarıma geçildikten sonra bu kısmın verimliliğinin düşük olması nedeniyle tarımsal üretim amaçlı kullanılmadığı, ekilip biçilmediği, şu anda üzerinde düzgün sıralar halinde ve düzgün aralıklarla dikilmiş 8-10 yaşlarında sedir ağaçlarının dikili bulunduğunun belirtilmesine rağmen; taşınmazda ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı,

zilyetlik varsa bile terk edilip edilmediği hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan beyan ve bu hususta ziraat bilirkişiden rapor alınmamış, ayrıca taşınmazın (B) bölümünde sedir ağaçlarının dikili olması ve taşınmaza komşu 207 ada 64 parsel sayılı taşınmaz da pırnallık, taşlık, ve tepe arazisi vasfıyla tespit edilmesine rağmen taşınmazın (B) bölümünün niteliği ile ilgili, orman bilirkişisinden rapor alınmamış; taşınmazın tamamı üzerinde davacıların fiili kullanım bulunup bulunmadığı ve bu kullanımın ekonomik amacına uygun olup olmadığı denetime elverişli şekilde araştırılmamıştır.

O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ile kadastro tespit tarihine yakın tarihte çekilmiş uydu fotoğrafları İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilmeli, bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu,

taraf tanıkları, jeodezi veya fotogrametri mühendisi bilirkişi, ziraat mühendislerinden oluşan 3 kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu, orman mühendisi olan ormancı bilirkişisi ve fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında dinlenilecek davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihin açıklattırılması,

taşınmaz bölümü kullanılmıyor ise kullanılmama nedeninin terk iradesine dayalı olup olmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, üç ziraatçi ve bir orman mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı,

imar-ihyası gereken yerlerden ise hangi tarihte imar-ihyaya başlanıp tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü belirtir fotoğraflarla desteklenmiş, üzerindeki ağaçların yaş ve cinsini de gösteren bilimsel rapor alınmalı, taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı değerlendirilmeli, taşınmazın orman olduğu ve olmadığı söylenen bölümlerini mukayese eder şekilde denetime elverişli değerlendirme yapmaları istenmeli, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden yukarıda sözü edilen uydu fotoğrafı, ortofoto veya hava fotoğrafını inceleyerek taşınmazın niteliği,

üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihini ayrı ayrı belirleyen ayrıntılı rapor, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, bundan sonra, iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.