Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20400 K.2017/8593

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu .... Köyü çalışma alanında bulunan 115 ada 155 ve 116 ada 59 parsel sayılı sırasıyla 34,80 ve 384.198,73 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle hali arazi vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, 116 ada 59 parsel sayılı taşınmaz daha sonra kamu orta malı niteliğinde mera olarak sınırlandırılmıştır. Davacılar ..., ... ve ..., ....

Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici yol olarak bırakılan taşınmazın bir bölümüne, 115 ada 155 parsel sayılı taşınmaz ile 116 ada 59 parsel sayılı taşınmazın bir bölümüne yönelik irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil, tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 115 ada 155 parsel sayılı taşınmaz ve 116 ada 59 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan 02.12.2014 havale tarihli rapor ve eki haritada (A) harfiyle gösterilen 9.111,90 metrekare yüzölçümündeki bölüm ile (B) harfiyle gösterilen 10.649,34 metrekare yüzölçümündeki bölümün davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile ....

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 13.12.2010 tarih ve 2010/373 Esas, 2010/348 Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında .... mirasçıları adlarına, yine aynı rapor ve eki krokide çekişme konusu yolda kalan ve (a) harfiyle gösterilen sarı renk ile boyalı 18,01 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacılar muris ....'e ait 146 ada 5 parsel sayılı taşınmaza tevhidi suretiyle ....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 13.12.2010 tarih ve 2010/373 Esas, 2010/348 Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında .... mirasçıları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Hazine temsilcisinin 115 ada 155 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün bu parsel yönünden ONANMASINA,

2- Çekişme konusu yolda kalan ve 02.12.2014 havale tarihli rapor ve eki haritada (a) harfiyle gösterilen bölüme yönelik temyiz itirazlarına gelince; kadastro sırasında tescil harici yerler için açılan tescil davalarında, TMK’nın 713/3. maddesi uyarınca husumetin Hazine ve ilgili kamu tüzel kişilerine yöneltilmesi zorunludur. Somut olayda. Hazine ile birlikte dava konusu yerin .... Köyü'nde bulunması nedeniyle ....

Köyü Tüzel Kişiliği'ne de husumet yöneltilmesi gerektiği halde yöneltilmemiş, dolayısıyla davada taraf teşkili sağlanmamıştır. Taraf teşkili dava şartlarından olup, bu şart gerçekleşmeden işin esasının incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Hal böyle olunca davacıya ....

Köyü Tüzel Kişiliği'ne dava dilekçesi ve duruşma gününü yöntemine uygun şekilde tebliğ ettirerek taraf teşkilinin sağlanması için süre ve imkan tanınmalı, böylelikle taraf teşkili sağlandığı taktirde Köy Tüzel Kişiliğinin de savunma ve delilleri sorulmalı, bundan sonra yola ilişkin talep yönünden işin esasına girilip tüm deliller birlikte değerlendirilerek ve TMK'nın 713/4 ve 5. maddeleri gereğince yasal ilanlar da yapılmak suretiyle sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek 02.12.2014 havale tarihli rapor ve eki haritada (a) bölümüne ilişkin davada esasa ilişkin hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

3- Çekişme konusu 116 ada 59 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ve eki haritada (A) harfiyle gösterilen bölüme yönelik temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece çekişmeli taşınmaz bölümü üzerinde kırk yılı aşkın süredir üzüm bağı bulunduğu, bir kısmının ise tarla olarak ekilip biçildiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece çekişmeli taşınmaz bölümünün içinde bulunduğu 116 ada 59 parsel sayılı taşınmaz dava öncesinde Mera ve Toprak Komisyonu tarafından mera olarak tahsis edilmiş olmasına rağmen tahsise ilişkin mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmaz bölümüne komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle varsa dayanağı olan belgeler (tapu kaydı, vergi kaydı) getirtilmemiş, tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ile tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları temin edilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişiler, tanıklar, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, bir fen elemanı, bir jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalı,

yapılacak keşifte tanık ve mahalli bilirkişilerden taşınmaz bölümlerinin mera olup olmadığı, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı sorulmalı, hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle hava fotoğrafı ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmaz bölümünün konumu çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmeli, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz bölümünün öncesinin ne olduğu ve davacı tarafça ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan; çekişmeli taşınmaz bölümünün toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapor ekinde taşınmazı değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de varsa yakın taşınmaz tutanak ve dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, fen bilirkişisinden çekişmeli taşınmaza ait kadastro paftası, mera tahsis kararı, ekleri ve haritaların çakıştırılması sureti ile hazırlanmış ve keşfi denetime elverişli rapor alınmalı, taşınmaz bölümünün mera tahsis kararı kapsamında kaldığının anlaşılması halinde meraya dönüştürülme kararına kadar davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle kazanım koşullarının davacı yararına oluşup oluşmadığına bakılmalı,

bundan sonra tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, taşınmaz mera niteliğiyle orta malı olarak tahsis edilmek suretiyle sınırlandırıldığına göre; husumetin Hazine ile birlikte meradan yararlanma hakkı bulunan ve yasal hasım durumunda olan .... Köyü Tüzel Kişiliği’ne birlikte yöneltilmesi gerektiğinden; ....