Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/21201 K.2018/1007

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacılar ... ve ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tescil harici bırakılan taşınmaz bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleriyle gösterilen 2.675,78 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacılar adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 4721 sayılı TMK’nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan, tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, davacılar yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın hangi tarihte ve ne sebeple tescil harici bırakıldığı, imar planı kapsamında kalıp kalmadığı, kalmakta ise imar planının hangi tarihte onaylandığı araştırılmamış, komşu 7, 8 ve 65 parsel sayılı taşınmazlara ait onaylı kadastro tutanak örnekleri ve varsa dayanakları ile kesinleşmişse tapu kayıtları getirtilmemiştir.

Öte yandan çekişmeli taşınmazın öncesinin imar-ihyaya tabi bir yer olup olmadığı araştırılmamış, imar-ihyaya tabi bir yer olması halinde ise emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilip getirilmediği ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçip geçmediği denetlenmemiştir.

Ayrıca, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde somut olayda hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Yine, davacı hakkında usulüne uygun şekilde belgesiz araştırması yapılmamış, birbirinin tekrarı niteliğindeki soyut bilirkişi ve tanık beyanları ile tek ziraat bilirkişisi tarafından düzenlenen yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca, öncelikle, çekişmeli taşınmazın hangi tarihte ve neden tespit harici bırakıldığı, kadastro tespit günü itibariyle belirlenen niteliğinin ne olduğu, imar ihyaya muhtaç bir yer olup olmadığı Kadastro Müdürlüğü’nden sorulmalı, çekişmeli taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı,

kalması halinde ilk kez hangi tarihte imar planı sınırları içerisine alındığı ilgili kurumlardan sorulup kesin olarak saptanmalı, komşu 7, 8 ve 65 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanak örnekleri ve varsa tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte tespitlerinin dayanağını oluşturan kayıtlar, tespitler kesinleşmişse kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenler varsa mahkeme ilamlarının onaylı örnekleri getirtilerek dosyasına konulmalı, dava tarihinden (2009) geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı tarihlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığı’ndan getirtilmeli,

davacı adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yolu ile tespit gören taşınmazlar olup olmadığı Tapu Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Mahkemeler Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak varsa bu şekilde tespit edilen taşınmazların onaylı tutanak suretleri dosyasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve üç kişilik ziraat bilirkişi kurulu aracılığıyla keşif yapılmalı, yapılacak keşifte,

yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı;

bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, komşu taşınmazların varsa kadastro tespitlerine esas tapu ve vergi kayıtları yöntemine uygun şekilde mahalline uygulanarak bu kayıtlarda çekişmeli taşınmaz yönünün ne şekilde gözüktüğü belirlenmeli, taşınmazın sınırında mera bulunması halinde yöntemince kadim veya tahsisli mera araştırması yapılarak çekişmeli taşınmazın meranın devamı niteliğinde olup olmadığı tespit edilmeli,

ziraat bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu parsellerin toprak yapısının mukayese edilmesi suretiyle ve çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ve niteliği ile üzerindeki bitki örtüsünü belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, ayrıca çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden ve komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde çekilmiş yakın plan panoramik fotoğrafları ziraat bilirkişi raporuna eklenmeli, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak,

çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğunun, arazinin varsa imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının, zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğünün belirlenmesi istenilmeli, fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de, dava, 4721 sayılı TMK'nın 713/1. maddesi uyarınca tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkin olup aynı maddenin 4. fıkrası hükmüne göre, dava konusunun mahkemece gazete ile bir defa ve ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde uygun araç ve aralıklarla en az üç defa ilan edilmesi ve 5. fıkra hükmüne göre de son ilandan başlayarak 3 aylık itiraz süresinin beklenilmesi gerektiği halde yasada öngörülen gazete ve yerel ilanlar yapılmadan tescile karar verilmiş olması da usul ve yasaya aykırı olup,