Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/2827 K.2016/2519

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Kadastro Komisyonu kararı ile ...Köyü çalışma alanında bulunan 160 ada 40 parsel sayılı 10.562,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak tarla vasfı ile beyanlar hanesine ölü olduğu şerhi yazılarak ... oğlu ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 160 ada 40 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişme konusu 160 ada 40 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı taraf yararına 3402 sayılı Kanun'un 14. ve 17 maddesinde de öngörülen iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın reddine dair karar verilmiştir.

Ne var ki, davalılarca yargılama sırasında dayanılan tapu kaydı tüm tedavülleri ile birlikte getirtilmemiş ve revizyon görüp görmediği araştırılmamış, usulüne uygun şekilde mahallinde uygulanıp çekişmeli taşınmaza ait olup olmadığı tespit edilmemiş olduğu gibi, komşu taşınmazın kadastro tespiti Toprak Tevzi Komisyonunca oluşturulan tapu kaydına dayalı olduğu halde, tevzi çalışmaları sırasında çekişmeli taşınmazın nasıl bir işleme tabi tutulduğu, öncesi imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın hangi tarihte zilyetliğin hangi tarihte tamamlandığı belirlenmemiş olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için; bu yerde yapılan tevzi çalışmaları sırasında taşınmazın nasıl bir işleme tabi tutulduğu ilgili yerlerden sorulmalı, tespit tarihinden en az 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan getirtilmeli, davalı tarafın dayanağı olan tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri,

oluşum belgeleri ve varsa haritası ile çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleri ve dayanağı olan belgeler ve tapu kayıtları başkaca taşınmaz ya da taşınmazlara revizyon görmüş ise tapu kayıtlarının revizyon gördüğü tüm taşınmazların onaylı tutanak suretleri, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra, mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve taraf tanıklarının katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, oluşumundan itibaren tüm tedavülleriyle birlikte davalı dayanağı tapu kaydı ve dayanağı olan tüm belgeler okunup, kayıtta yazılı sınırlar yerel bilirkişilerce okunup zeminde tek tek gösterilmesi istenmeli, kayıtta yazılı olup yerel bilirkişilerce gösterilemeyen sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bilirkişi ve tanıkların zeminde gösterdiği sınırlar teknik bilirkişiye haritasında işaretlettirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından; çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu,

çekişmeli taşınmaz üzerinde sürdürülen bir zilyetliğin olup olmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı, kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taraflarca dayanılan kayıt ve belgeler ile kayıt ve belgelerde okunan köy ve mevki adları, taşınmazların cinsi ile sınırları hususunda açıklama istenmeli, fen bilirkişisinden;

keşfi takibe imkan veren, sabit sınırlardan başlanmak suretiyle dayanak tapu kaydının kapsamını gösteren ayrıntılı, gerekçeli ve krokili rapor alınmalı, tapu kaydının kapsamı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, taşınmazın kısmen ya da tamamen kayıt kapsamı dışında kalması halinde jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden dosya üzerinde inceleme yaptırılarak, hava fotoğraflarını stereoskop aleti ile inceleyerek, çekişme konusu taşınmazın önceki niteliğinin ne olduğu,

imar-ihyaya konu yer ise ne zaman sınır tamamlanmış olduğu hususunda çekişmeli taşınmaz ile çevresindeki taşınmazları bir arada gösterir, bilirkişi ve tanıklarca gösterilen mevki ve sınırları işaretlenmiş, keşfi izlemeye olanak sağlar nitelikte harita ve rapor alınmalıdır.

Taşınmazın, kısmen ya da tamamen tapu kaydının dışında kalması halinde, zirai bilirkişi raporunda taşınmazın sulu tarım arazisi olduğunun bildirildiği de dikkate alınarak belgesiz edenilebilecek taşınmaz miktarı da belirlenmek suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesindeki zilyetlik şartları değerlendirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanmış tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir.

.