Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/3385 K.2016/7529

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacıların dava konusu olmayan parsele revizyon gören murisleri Kamber uhdesindeki Haziran 1291 tarih 16 numaralı tapu kaydından ayrı olarak Haziran 1291 tarih ve 114 sıra numaralı tapu kaydına dayandıkları, Tapu Sicil memurluğundan verilen kayıt örneğine nazaran Tapu ve ...

Genel Müdürlüğü Arşiv Müdürlüğünce çıkarılan bu tapu kayıt örneğinin malikinin Mallıoğlu Kamber Ağa olduğu, aslı ve dönüm fazlası 120 dönüme baliğ olan 114 numaralı bu kayıttaki sınırlar ile Haziran 1291 tarih ve 16 sıra numaralı sınırların birbirine benzemediği, 1337 yılında tapu kayıtlarına istinaden tespit edildiği karşılık yazıda belirtilen Çiftlik defterinde iki ayrı kayıt bulunduğu, 113 numaralı kaydın Haziran 1291 tarih ve 16 numaralı tapu kaydına istinat ettiğinin iktisap sebebinde belirtildiği ancak diğer kaydın neye istinaden oluşturulduğunun açıklanmadığı, Tapu ...

Genel Müdürlüğü tarafından dayanak kaydın gönderilmesinden sonra Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından Haziran 1291 tarih 114 numaralı tapu kaydının mevcut olmadığı ve o aya ait muamelenin 22 numara ile bittiğinin bildirildiği, bu surette Tapu Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısı ile Tapu ve ... Müdürlüğünün yazılarının birbirine aykırılık oluşturduğu belirtilerek Tapu ve ...

Genel Müdürlüğü Arşiv Müdürlüğü 24.11.1961 tarihli yazısı ile gönderilen kayıt örneği ve Tapu Sicil Müdürlüğü'nün yazısı arasındaki mübayenetin giderilmesi, siciller üzerinde uzman bilirkişiye tahkikat yaptırılarak 1337 tarihli Çiftlikat defterindeki Nisan 1337 tarih (Haziran 1291) 114 numaralı kaydın incelenmesi suretiyle neye istinaden tesis olunduğu ve iktisap sebebinin araştırılması, bu kaydın Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 11.07.1962 tarihli müzekkeresinde Haziran 1291 tarih 16 ve 17 numaralı kayıtlara istinaden tesis edildiğinin açıklanması karşısında 17 numaralı kaydın neye delalet ettiğinin belirlenmesi,

Haziran 1291 tarih ve 114 numaralı kaydın iktisabında (bu dahi 17 no) denilmesi nedeniyle bu yönün araştırılması, Haziran 1291 tarih 17 numaralı kayıt örneği celbedilerek kim adına ne sebeple ihdas olunduğu ve gerekirse Haziran 1291 tarihine ait sicil üzerinde bilirkişi tetkikatı yaptırılarak dayanılan kaydın mevcut olup olmadığının kesin şekilde tespit olunarak kayıt mevcut ise yöntemince uygulanması ve kapsamının belirlenmesi,

kayıt mevcut olmadığı takdirde ise nizalı parseller komşu 11 nolu parsele revizyon gören Haziran 1291 tarih 16 numaralı tapu kaydının miktar fazlasını teşkil edip ve ... uhdesindeki taşınmazlara uygun tapu kaydının ihdas tarihine kadar zilyetlikle kazanım şartlarının oluşup oluşmadığının, sürdürülen zilyetliğin yeterli bulunup bulunmadığının, taşınmazların vasıf ve miktarları itibari ile zilyetlikle iktisaba müsait olup olmadığının araştırılması ve tüm deliller toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda çekişmeli 4 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak, davacı ...'ın davasının kabulüne, diğer davacıların davasının reddine, çekişmeli 4 parsel sayılı taşınmazın ... tespitinin iptaline, davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, çekişmeli 12 parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak,

davacı ...'in davasının kısmen kabulüne-kısmen reddine, diğer davacıların davasının reddine, çekişmeli 12 parsel sayılı taşınmazın ... tespitinin iptaline, fen bilirkişileri ...'un 26.06.2014 tarihli raporlarında (A) harfi ile gösterilen 55.000.00 metrekare yüzölçümündeki kısmın ...'in mirasçıları adına miras payları oranında ve (B) harfi ile gösterilen 97.500.00 metrekare yüzölçümündeki kısmın ise ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ...... mirasçıları, davacı İbrahim Bolat mirasçıları ve davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli 4 parsel sayılı taşınmazın davacı ...'ın dayandığı tapu kaydının, 12 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının ise davacı ...'in dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığı gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiştir.

Yargıtay bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edildiği gibi hüküm oluşturulması zorunludur.

Hükmüne uyulan bozma ilamında; “siciller üzerinde uzman bilirkişiye tahkikat yaptırılarak Nisan 1337 tarih 114 numaralı kaydın incelenmesi suretiyle neye istinaden tesis olunduğu ve iktisap sebebinin araştırılması, davacıların tutunduğu Haziran 1291 tarih ve 114 numaralı kaydın iktisap sebebinin (mevcut kaydın iktisap sütünunda bu dahi 17 no denilmesi nedeniyle) araştırılması, Haziran 1291 tarihine ait sicil üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak dayanılan kaydın mevcut olup olmadığının kesin şekilde belirlenmesi, kayıt mevcut ise yöntemince uygulanması ve kapsamının belirlenmesi,

kayıt mevcut olmadığı takdirde nizalı parseller, komşu 11 sayılı parsele revizyon gören Haziran 1291 tarih 16 numaralı tapu kaydının miktar fazlasını teşkil ettiğinden ... uhdesindeki tapu kaydının muhteviyatı uyduğundan Hazineye ait tapu kaydının ihdas tarihine kadar zilyetlikle kazanım şartlarının oluşup oluşmadığının araştırılması” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda alınan raporda davacılar dayanağı Haziran 1291 tarih ve 114 sıra numaralı kaydın aslında Nisan 1337 tarih ve aynı sıra numaralı kayıt olduğu, Nisan 1337 tarih 113 sıra numaralı kaydın iktisabında geldisinin 1291 tarih 16 sıra numaralı kayıt olduğu belirtilmesine rağmen geldisinin aslında Haziran 1291 tarih 17 sıra numaralı kayıt olduğu, Nisan 1337 tarih ve 114 sıra numaralı kaydın geldisi ise iktisabında Haziran 1291 tarih 17 sıra numaralı kayıt olduğu belirtilmesine karşın Haziran 1291 tarih 16 sıra numaralı kayıt olduğu,

miktar ve hudut farklılıklarının ise ilmühaberlerden kaynaklandığı kanaati bildirilmiştir. Dosya içerisinde bulunan Haziran 1291 tarih ve 114 sıra numaralı kaydın mevkii Kıllıgöz, hudutları ise “...” okumakta olup miktarı ise 120 dönümdür.

Alınan raporda bu kaydın esasen Nisan 1337 tarih ve 114 sıra numaralı kayıt olduğu belirtilmiş olup, dosya içerisinde bulunan bu kayda ilişkin kayıt örneği incelendiğinde mevki, hudut ve miktar itibari ile birbirini teyit ettiği anlaşılmaktadır. Ancak bu kaydın geldisi olarak belirtilen Haziran 1291 tarih ve 16 sıra numaralı kaydın mevkii Kıllıgöz olmasına karşın hudutları “.... okumakta, miktarı ise 55 dönüm olup hudutlar ve miktar itibari ile birbirini teyit etmemektedir.

Yine benzer şekilde Nisan 1337 tarih ve 113 sıra numaralı “......” mevkili “...”, “Ali” ve “...” hudutlu 103 dönüm miktarlı kaydın geldisi olarak belirtilen Haziran 1291 tarih ve 17 sıra numaralı kayıtta mevki itibari ile... Köprüsü olmasına karşın hudutları “...”, “...” okumakta ve miktarı 13 dönüm olup bu kayıtlarda miktar ve hudutlar itibari ile birbirini teyit etmemektedir.

Açıklanan bu hususlar karşısında mahkemece alınan rapor, hudut ve miktar farklılıklarını açıklama noktasında yetersiz olup Nisan 1337 tarih 113 ve 114 sıra numaralı kayıtların geldi kayıtlarının hangi kayıtlar olduğu, tapu kayıtlarının tek tek mevki, sınır ve yüzölçümleri üzerinde durularak tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açıklanmamıştır.

Diğer taraftan, alınan raporda davacıların tutunduğu Haziran 1291 tarih ve 114 numaralı kaydın esasen Nisan 1337 tarih ve 114 sıra numaralı kayıt olduğu belirtildiği, aynı taşınmaz bölümünü kapsayan davalı ...'nin dayandığı tespite esas olan önceki tarihli ve doğru temele dayanan Haziran 1312 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı (Nisan 929 tarih ve 15 sıra numaralı kaydın kök kaydı) bulunduğu halde davacıların tutunduğu kayda değer verilerek uzman bilirkişi raporu ile fen bilirkişi raporu ve mahkeme kararı arasında çelişki oluşturulmuş,

bunun yanında davacıların tutunduğu gayri sabit hudutlu 55 dönüm miktarındaki Haziran 1291 tarih ve 16 sıra numaralı tapu kaydı, miktarı ile davacılar adına komşu 11 parsel sayılı taşınmaza revizyon gördüğü halde bu kayda değer verilerek hüküm kurulmuş; dava dilekçeleri, önceki tarihli gerekçeli kararlar, önceki tarihli bozma ilamları irdelendiğinde aynı kayıtlara birden fazla davacının dayandığı anlaşıldığı halde mahkeme gerekçesinde davacı ... ve ... dayanağı kayıtların uyduğundan bahsedilerek dosya kapsamına uygun düşmeyecek şekilde hüküm tesis edilmiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; öncelikle hangi davacının hangi tapu kaydına dayandığı kesin olarak belirlenmeli, dayanak kayıtlardaki mevki, hudut ve miktar farklılıkları üzerinde yöntemince durulmalı, bu konuda 3 kişilik uzman bilirkişi kurulundan Haziran 1291 ve Nisan 1337 tarihlerine ait sicillerde incelenmek suretiyle rapor alınmalı, davacıların tutunduğu Haziran 1291 tarih ve 114 tarihli kaydın mevcut olup olmadığı,

Kıllıgöz mevkiindeki Haziran 1291 tarih ve 16 sıra numaralı tapu kaydının gittisinin Nisan 1337 tarih 114 numaralı tapu kaydı,... köprüsü mevkiindeki Haziran 1291 tarih ve 17 sıra numaralı tapu kaydının gittisinin ise Nisan 1337 tarih 113 numaralı tapu kaydı olup olmadığı net olarak belirlenmeli; diğer taraftan anılan kayıtların başka parsellere revizyon görüp görmediği, revizyon görmüş iseler tutanakların kesinleşip kesinleşmediği mercilerinden sorulup saptanmalı; fen bilirkişi kurulundan dayanak ve komşu parsel uygulamasını denetleyecek, açıklamalı kroki ve rapor alınmalı;

davacı dayanağı tapu kayıtlarının miktar fazlası üzerinde ... tapusunun tesisine kadar zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı üzerinde durulmalı, uygulamada askeri haritalardan yararlanılmalı, tapu kayıt kapsamı ve zilyetlik hususları şüpheye mahal bırakmayacak şekilde saptanıp sonucuna göre bir karar verilmelidir.