Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/4282 K.2016/4624

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... çalışma alanında bulunan ve 2003 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak kendi adına tescil istemiyle 10.01.2014 tarihinde dava açmış. 16.09.2014 tarihli dilekçesi ile de taşınmazın muris ... adına tescili isteminde bulunarak talep sonucunu değiştirmiş ve Sulh Hukuk Mahkemesince tereke temsilcisi olarak atanmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabul ve kısmen reddine. Kızılağaç Köyü 101 adada bulunan ve 19.06.2014 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen toplam 2.271,68 metrekarelik kısmın ifraz edilerek davacılar murisi Kamil Meriç adına tapuya tesciline; ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme araştırma ve uygulama hüküm vermeye elverişli bulunmamaktadır. Dosyanın ve dava dilekçesinin incelenmesinden davacının kadastro sırasında tespit dışı bırakılan taşınmaza yönelik olarak TMK'nın 713. maddesine dayanan tapusuz taşınmazın tescili istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Ancak mahkemece davaya konu taşınmazın tespit dışı bırakılma tarihi ve nedeni tapu ve Kadastro Müdürlüğünden sorulmamış, adına tescil kararı verilen kök muris Kamil Meriç ve mirasçıları adına belgesizden mal iktisabı bulunup bulunmadığı araştırılmamış; davaya konu bölümünde içinde bulunduğu taşınmaza komşu 470 parsel sayılı taşınmaza uygulanan kayıt dava konusu taşınmaz yönünü bayır okumasına rağmen bu yön üzerinde durulmamış; fen bilirkişi raporu ve tesis kadastro paftasına göre dava konusu yer çatak olarak gösterildiği, ... ise ... anlamına geldiği halde dere yatağı olup olmadığı,

dolayısıyla zilyetlikle kazanıma elverişli olup omadığı hususunda jeoloji bilirkişi dinlenmemiş; hava fotoğrafları ...'ndan istenmemiş ve uygulanmamış; davaya konu bölümün tasarruf ve intikal şekli üzerinde durulmamış, davanın kabulüne karar verildiği halde TMK'nın 713/4 maddesi uyarınca gerekli ilanlar yapılmamıştır.

TMK'nın 713/3 maddesi uyarınca tescil davalarında ve ilgili kamu tüzel kişiliği yasal hasım olduğu halde, köy tüzel kişiliğine husumet yöneltilemeyeceği belirtilerek Kızılağaç Köyü Tüzel Kişiliği'ne açılan dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilmiş; bu tür davalarda ilgili Kamu Tüzel Kişiliği ve yasal hasım olduğu halde aleyhine yargılama giderine hükmedilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan getirtilerek dosya arasına konulmalı, dava konusu taşınmazın tespit harici bırakma nedeni ve tarihi sorulmalı, akabinde mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler taraf tanıkları jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, jeolog bilirkişi, fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif yapılmalıdır.

Keşifte nizalı taşınmazın uzman fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümün geçmişte ne durumda bulunduğu, bilinen ilk zilyedinin kim olduğu, ne sıfatla kullanıldığı, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, çekişmeye konu bölüm ile geriye kalan bölümün ne şekilde ayrıldığı, arada ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılarak bu hususlarda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli;

beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın nizaya konu bölümünün tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve dava dışı bölümden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişilere belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın, önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, jeolog bilirkişiden dereden kazanımının olup olmadığı,

dereye müdahalesinin bulunup bulunmadığı hususlarında rapor alınmalı, gerektiği halde TMK'nın 713/4 maddesindeki ilanlar yapılmalı, bu tür davalarda ve ilgili kamu tüzel kişiliğinin yasal hasım olduğu ve aleyhine vekalet ücreti dahil yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği göz önüne alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte incelenerek sonucuna göre hüküm tesis edilmelidir.