Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5093 K.2016/3755

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İdarece yapılan toplulaştırma sırasında ... bulunan 114 ada 6 parsel sayılı 170.240 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz mera niteliği ile adına tescil edilmiştir. Davacı ... vekili, kadastro sırasında taşlık olarak tescil harici bırakılan ve müvekkili tarafından 1970'li yıllarda imar ve ihya edilerek 20 yılı aşkın süredir kullanılan yaklaşık 40.000 metrekarelik taşınmazın da davalı taşınmaz içerisine dahil edildiği iddiası ile bu bölüme yönelik tapu kaydının iptali ve müvekkili adına tescili istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; dava konusu taşınmazın adına toplulaştırma işlemi ile oluştuğu, idari işlem iptal edilmeden bu davanın dinlenemeyeceği, bu yönde açılmış bir dava da bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kadastro Müdürlüğünce dava konusu taşınmazın bulunduğu köyde kadastro çalışmalarının 27.01.1961 tarihinde kesinleştiği, daha sonra toplulaştırma çalışmaları yapıldığı ve dava konusu taşınmazın 114 ada 6 parsel numarasını aldığı, her iki çalışmada mera olarak tespit edildiği belirtilmiştir. Dava konusu taşınmazın tapu kaydı da incelendiğinde 03.02.2003 tarihinde toplulaştırma ile oluştuğu görülmektedir.

Davacı vekili dilekçede, dava konusu taşınmazın kadastro tespiti sırasında taşlık olarak tescil harici bırakıldığını ve 1970'li yıllardan itibaren müvekkili tarafından imar ve ihya edilerek 20 yılı aşkın zamandır kullanıldığını ileri sürmüştür.

Bu halde dava; tapulu yerde sürdürülen zilyetliğe değil, 1961 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın idari yoldan adına tapuya tescil edildiği 2003 yılına kadar davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle iktisap koşullarının oluştuğu iddiası ileri sürülerek açılmış olduğuna göre; mahkemece iddia ve savunma çerçevesinde deliller toplandıktan sonra, tapu kaydının oluşum tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde belirtilen koşulların davacı lehine gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır.

Hal böyle olunca doğru sonuca ulaşılabilmesi için, öncelikle, dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgeye ilişkin mera tahsisi kararı bulunup bulunmadığı ilgili yerlerden sorularak mera tahsis işlemi yapıldı ise buna ilişkin belge ve haritalar getirtilmeli, adına tapu kaydının oluştuğu 03.02.2003 tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından istenilmeli, eski tarihli memleket haritaları ve uydu fotoğrafları da

getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, komşu köylerden seçilecek taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu, jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin taşlık mı yoksa kadim mera mı olduğu, taşınmaz üzerinde tarım yapılıp yapılmadığı, taşınmazın öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı, muhtaç yerlerden ise imar ve ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığı,

taşınmazın çevresinde eylemli ve geleneksel anlamda mera bulunup bulunmadığı sorularak maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, teknik bilirkişi heyetine yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, 3 kişilik ziraat mühendislerinden çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerini açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli rapor ve harita düzenlettirilmeli,

adına idari yoldan oluşan tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacı yararına 3402 sayılı Kanun'un 14. ve TMK'nın 713/1. madde de öngörülen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,