Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/559 K.2015/14479

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar ... ve ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1958 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici taşlık olarak bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle, 23.03.2010 tarihinde dava açmışlardır. Mahkemece 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle davanın reddine dair verilen hükmün temyizi sonucunda.

Yargıtay'ca, "davanın tespit sonrası imar ve ihyaya dayalı olarak TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı olarak açılan tescil isteğine ilişkin olduğu açıklanarak belirtilen Yasa maddeleri uyarınca taraf teşkili sağlanarak işin esasına girilip toplanacak tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda imar-ihya faaliyetinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir.

Bozma ilamı sonrasında ... davalı olarak davaya dahil edilmişse de, hüküm gününden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince büyükşehir belediyelerinin mülki sınırları ilin idari sınırları haline gelmiş olup, bu illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişilikleri kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan belde belediyesi yerine katıldığı ilçe belediyesinin taraf olacağı, nazara alınarak ... Belediye Başkanlığı ile ilgili kamu tüzel kişisi olması nedeniyle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı davadan haberdar edilerek taraf teşkili tamamlanmalıdır.

Ayrıca, Mahkemece; dinlenen mahalli bilirkişi ve davacı tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı, bu beyanlarla ziraat bilirkişisi tarafından sunulan raporun birbirini doğrulamadığı, davacının dava konusu taşınmazda imar-ihya faaliyetini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine dair hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme ve araştırma karar vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Ziraatçi bilirkişi raporunda taşınmaz üzerinde en az 35 yıldan beri tarımsal faaliyette bulunulduğu belirtilmiş olduğu halde mahkemece mahalli bilirkişi ve tanık beyanları soyut nitelikte olduğundan, imar-ihyanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Öte yandan, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olup, her ne kadar harita mühendisi bilirkişi hava fotoğrafı üzerinde dava konusu yeri işaretlemişse de, incelenen hava fotoğrafının kaç yılına ait olduğu anlaşılamadığı gibi, taşınmazın hava fotoğrafındaki görüntüye göre niteliğinin ne olduğu da bilirkişi tarafından yorumlanmamıştır.

O halde, sağlıklı sonuca ulaşabilmek için, taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosyaya konulmalı, bundan sonra 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin,

imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla ölçekleri eşitlenmek suretiyle uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla önceki raporu da irdeler şekilde, taşınmazın öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı,

hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı, zilyetliğin kimden kime ne zaman geçtiği ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı hususları ve de komşu parseller ile dava konusu taşınmaz arasında nitelik farkı olup olmadığı özellikle belirtilmeli, TMK'nın 713/4-5 maddeleri gereğince yasal ilanlar yapılarak itiraz süresi beklenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.

Mahkemece belirtilen hususlar yerine getirilmeden eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacılar ... ve ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacılara iadesine,