Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/6551 K.2016/6044

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarına istinaden Hazine adına tespit edildiği, anılan tapu kayıtlarının 4753 sayılı kanun hükümlerine göre toprak tevzi komisyonu çalışmaları sonucunda oluştuğu, bu nedenle davanın kabulü için davacının satıcılarının zilyetliğinin tapu kayıtlarının oluşum tarihinden geriye doğru 20 yıl öncesine dayanması gerektiği belirtilerek belirtmelik tutanaklarının tüm sayfalarını gösterir okunaklı suretlerinin getirilmesi,

dava konusu taşınmazların Hazine adına tescil edildiği 1963 yılında hangi belirtmelik parsel numarası ile belirlendiğinin ve tablendikatif cetvelinde hangi parsel numarası ile gösterildiğinin tespit edilmesi, fen bilirkişiden taşınmazların kadastro parselleri ile uyumluluğunu gösterir biçimde aynı kroki üzerinde çakıştırma yapılarak rapor alınması, diğer taraftan taşınmazların belirtme tutanaklarındaki niteliği belirlendikten sonra komşu parsel tutanakları getirilerek birlikte değerlendirme yapılması, komşu parsellerin belirtme tutanakları üzerinde durularak dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünü ne gösterdiğinin araştırılması,

taşınmazların belirtme tutanaklarına göre meradan elde edildiği sonucuna varılması halinde mera tahsis kararı, mera norm kararı ve haritaları getirilerek uygulanması, taşınmazların niteliğinin belirlenmesi bakımından ziraat bilirkişiden rapor alınması, taşınmazların tahsisli mera olmadığının anlaşılması halinde kadim meralardan olup olmadığının araştırılması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 132 ada 159, 207 ve 209 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden hüküm kurulmuştur.

Bozma ilamında değinildiği halde toprak tevzi komisyonunca oluşturulan tüm belgeler getirtilerek tespite esas tapu kayıtlarının tevzi haritaları ile kadastro paftasının ölçekleri eşitlenerek ve sabit noktalar esas alınarak çakıştırılmak suretiyle teknik bilirkişiden rapor alınmamış, taşınmazların komşu parsel tutanakları ve dayanağı kayıtlarının dava konusu taşınmazlar yönünü ne gösterdikleri üzerinde de durulmamıştır. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşabilmek için toprak tevzi çalışmalarına ait belirtmelik tutanakları, tablendikatif listeleri ile dayanağı haritalar ile komşu parsellerin tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra taşınmazlar başında yöreyi iyi bilen, yaşlı ve tarafsız yerel bilirkişiler ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tevzi çalışmaları sırasında uygulanan kayıt ve belgelerin çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık beyanları komşu parsellere ait kadastro tutanakları ve tespit dayanakları olan belgelerle denetlenmeli, fen bilirkişisine toprak tevzi haritası ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli,